<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X22n0397"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 397 无量寿经记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 397 无量寿经记</title> <author>唐 玄一集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">397</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-08-08 10:21:09 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">无量寿经记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00006"> <charName>CBETA CHARACTER CB00006</charName> <mapping cb:dec="983046" type="PUA">U+F0006</mapping> <mapping type="unicode">U+249B2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>璩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(王*巨)/木]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02261"> <charName>CBETA CHARACTER CB02261</charName> <mapping cb:dec="985301" type="PUA">U+F08D5</mapping> <mapping type="unicode">U+348B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+斯]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02799"> <charName>CBETA CHARACTER CB02799</charName> <mapping cb:dec="985839" type="PUA">U+F0AEF</mapping> <mapping type="unicode">U+243CA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[烈-列+勤]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04577"> <charName>CBETA CHARACTER CB04577</charName> <mapping cb:dec="987617" type="PUA">U+F11E1</mapping> <mapping type="unicode">U+30EB0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>匹</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[这-言+兀]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15032"> <charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName> <mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping> <mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17728"> <charName>CBETA CHARACTER CB17728</charName> <mapping cb:dec="1000768" type="PUA">U+F4540</mapping> <mapping type="unicode">U+26392</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[身*羊]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17731"> <charName>CBETA CHARACTER CB17731</charName> <mapping cb:dec="1000771" type="PUA">U+F4543</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>⿰革英</value></charProp></char> <char xml:id="CB17733"> <charName>CBETA CHARACTER CB17733</charName> <mapping cb:dec="1000773" type="PUA">U+F4545</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+圣]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-06-28T14:44:49"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0054a" n="0054a"/> <lb ed="X" n="0054a01"/> <lb ed="X" n="0054a02"/><cb:docNumber>No. 397</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0054a03"/><lb ed="R032" n="0384a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/>无量寿经记卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0054a04"/> <lb ed="X" n="0054a05"/><lb ed="R032" n="0384a02"/><byline cb:type="collector">释 玄一 集</byline> <lb ed="X" n="0054a06"/><lb ed="R032" n="0384a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054a0601">□□□□□□□□□□□□□□□者早□□ <lb ed="X" n="0054a07"/><lb ed="R032" n="0384a04"/>□□□□尊□念诸<persName>佛</persName>耶□□□□别。别中有五。 <lb ed="X" n="0054a08"/><lb ed="R032" n="0384a05"/>初言奇特之法者。依神通轮现相异常故。又说。瑜 <lb ed="X" n="0054a09"/><lb ed="R032" n="0384a06"/>伽第九十六卷云。复次<persName>如来</persName>有二种甚稀奇法。一 <lb ed="X" n="0054a10"/><lb ed="R032" n="0384a07"/>者显示一切诸法皆无有我。二者显示一切有情 <lb ed="X" n="0054a11"/><lb ed="R032" n="0384a08"/>自作他作皆无失壞。解云。今此中住皆无失壞義 <lb ed="X" n="0054a12"/><lb ed="R032" n="0384a09"/>故。言住奇特法。如住下说法藏比丘大愿。皆是不 <lb ed="X" n="0054a13"/><lb ed="R032" n="0384a10"/>失壞故。诸善恶业。皆不失壞故。又说。瑜伽三十八 <lb ed="X" n="0054a14"/><lb ed="R032" n="0384a11"/>云。如是菩提名为最勝。七种最勝共相应故。云何 <lb ed="X" n="0054a15"/><lb ed="R032" n="0384a12"/>名为七种最勝。一者依最勝故。名大丈夫者。二者 <lb ed="X" n="0054a16"/><lb ed="R032" n="0384a13"/>正行最勝故。名大悲者。三圆满最勝□□□□□ <lb ed="X" n="0054a17"/><lb ed="R032" n="0384a14"/>□□□□□□故名大戒者及大法者。四者智最 <lb ed="X" n="0054a18"/><lb ed="R032" n="0384a15"/>勝故。名大慧者。五者威力最勝故。名大神通者。六 <lb ed="X" n="0054a19"/><lb ed="R032" n="0384a16"/>者断最勝故。名大解脱者。七者住最勝故。名他安 <lb ed="X" n="0054a20"/><lb ed="R032" n="0384a17"/>住廣大住者。解云。此七中。初據外相。后约内德。今 <lb ed="X" n="0054a21"/><lb ed="R032" n="0384a18"/>阿难见外最勝相而念内德故。从此歎言。言住奇 <lb ed="X" n="0054a22"/><lb ed="R032" n="0384b01"/>特之法者。总歎六最勝。言今日世雄住<persName>佛</persName>所住者。 <lb ed="X" n="0054a23"/><lb ed="R032" n="0384b02"/>歎第七住最勝。言今日世眼住道师之行者。歎第 <lb ed="X" n="0054a24"/><lb ed="R032" n="0384b03"/>三正行最勝。言今日世英住最勝之道者。歎第四 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0054b" n="0054b"/> <lb ed="X" n="0054b01"/><lb ed="R032" n="0384b04"/>智最勝。言今日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054002" n="0054002"/>具尊行<persName>如来</persName>之德者□□谓第六 <lb ed="X" n="0054b02"/><lb ed="R032" n="0384b05"/>三五。法位云。更无加上。名曰<persName>世尊</persName>。诸<persName>佛</persName>□□□□ <lb ed="X" n="0054b03"/><lb ed="R032" n="0384b06"/>能制众魔雄健天故。名曰世雄。住于五眼。引导众 <lb ed="X" n="0054b04"/><lb ed="R032" n="0384b07"/>生。照见无过。名曰世眼。住于四智。孤檦犹秀。名曰 <lb ed="X" n="0054b05"/><lb ed="R032" n="0384b08"/>世英。五天中最故。名为天尊。言五天者。如涅槃说。 <lb ed="X" n="0054b06"/><lb ed="R032" n="0384b09"/>一者世天。谓世人王名为天子。二者生天。谓四天 <lb ed="X" n="0054b07"/><lb ed="R032" n="0384b10"/>王乃至非想。三者净天。谓须陀洹等。四者義天。谓 <lb ed="X" n="0054b08"/><lb ed="R032" n="0384b11"/>诸菩萨解诸法空義故。五者第一義天。谓<persName>佛</persName><persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0054b09"/><lb ed="R032" n="0384b12"/>坐□□□<persName>佛</persName>性不空義故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054b10"/><lb ed="R032" n="0384b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054b1001">去来现<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>念诸<persName>佛</persName>耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054b11"/><lb ed="R032" n="0384b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054b1101">述曰。第□□□□二。初擧意。二何故下擧相结问。 <lb ed="X" n="0054b12"/><lb ed="R032" n="0384b15"/>□□□也。法位□□相念以三上心者故<persName>佛</persName>今默 <lb ed="X" n="0054b13"/><lb ed="R032" n="0384b16"/>然现相□□不自照乎等□□□□□□定辞。又 <lb ed="X" n="0054b14"/><lb ed="R032" n="0384b17"/>说三世<persName>佛</persName><persName>佛</persName><persName>佛</persName>相念者。诸<persName>佛</persName>属缘<persName>佛</persName>及<persName>佛</persName>事。合言 <lb ed="X" n="0054b15"/><lb ed="R032" n="0384b18"/><persName>佛</persName><persName>佛</persName>相念。然即昔来事无不思。何用别相。若有所 <lb ed="X" n="0054b16"/><lb ed="R032" n="0385a01"/>不念者。可谓有别所念。故更现别相。更须别相者。 <lb ed="X" n="0054b17"/><lb ed="R032" n="0385a02"/>今<persName>佛</persName>有不念初耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054b18"/><lb ed="R032" n="0385a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054b1801">何故<note place="inline">至</note>光光乃尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054b19"/><lb ed="R032" n="0385a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054b1901">述曰。结问如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054b20"/><lb ed="R032" n="0385a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054b2001">于是<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>问威颜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054003" n="0054003"/>耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054b21"/><lb ed="R032" n="0385a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054b2101">述曰。第四叙兴分。于中有二。初歎问合仪。二<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0054b22"/><lb ed="R032" n="0385a07"/>下叙兴世意。前中有三。初<persName>如来</persName>反问。二阿难奉答。 <lb ed="X" n="0054b23"/><lb ed="R032" n="0385a08"/>三歎今问。此即初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054b24"/><lb ed="R032" n="0385a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054b2401">阿难白<note place="inline">至</note>问斯義耳。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0054c" n="0054c"/> <lb ed="X" n="0054c01"/><lb ed="R032" n="0385a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c0101">述曰。二阿难奉答如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c02"/><lb ed="R032" n="0385a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c0201"><persName>佛</persName>言善哉<note place="inline">至</note>问斯慧義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c03"/><lb ed="R032" n="0385a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c0301">述曰。三歎今问。言问斯慧義者。<persName>如来</persName>现相者。欲说 <lb ed="X" n="0054c04"/><lb ed="R032" n="0385a13"/>净土法门。彼净土法门。是慧境界。故言慧義。即是 <lb ed="X" n="0054c05"/><lb ed="R032" n="0385a14"/>境界阿毘昙也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c06"/><lb ed="R032" n="0385a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c0601"><persName>如来</persName>以无尽<note place="inline">至</note>出兴于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c07"/><lb ed="R032" n="0385a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c0701">述曰。第三叙兴世意。于中有二。初总。二光阐道教 <lb ed="X" n="0054c08"/><lb ed="R032" n="0385a17"/>下别。此即初也。言无尽大悲者。尽未来际无穷尽 <lb ed="X" n="0054c09"/><lb ed="R032" n="0385a18"/>故。亦有本云无盖。谓无有加过故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c10"/><lb ed="R032" n="0385b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1001">光阐道教<note place="inline">至</note>真实之利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c11"/><lb ed="R032" n="0385b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c1101">第二别。于中有五。初以法济世。二□□□逢。三歎 <lb ed="X" n="0054c12"/><lb ed="R032" n="0385b03"/>问多益。四其知难量。五身□□世。此即初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c13"/><lb ed="R032" n="0385b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1301">□上住智<note place="inline">至</note>时时乃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054004" n="0054004"/>至。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c14"/><lb ed="R032" n="0385b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c1401">述曰。二文也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c15"/><lb ed="R032" n="0385b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1501">今所问者<note place="inline">至</note>诸天人民。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c16"/><lb ed="R032" n="0385b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c1601">述曰。三文也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c17"/><lb ed="R032" n="0385b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1701">阿难当知<note place="inline">至</note>无能遏绝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c18"/><lb ed="R032" n="0385b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c1801">述曰。四文遏<note place="inline">音阿达反实塞也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c19"/><lb ed="R032" n="0385b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0054c1901">以一餐之力<note place="inline">至</note>光颜无异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c20"/><lb ed="R032" n="0385b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0054c2001">述曰。第五身兴逾绝世也。于中有三。初标立。二所 <lb ed="X" n="0054c21"/><lb ed="R032" n="0385b12"/>以下啧所由。三<persName>如来</persName>下示所以。言一餐食者。凡食 <lb ed="X" n="0054c22"/><lb ed="R032" n="0385b13"/>有四种。一不净依止住食。谓欲界凡夫。二淸净依 <lb ed="X" n="0054c23"/><lb ed="R032" n="0385b14"/>止住食。谓诸罗汉。三净不净依止住食。谓上界及 <lb ed="X" n="0054c24"/><lb ed="R032" n="0385b15"/>有学人。四示现依止住食。谓<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。其<persName>佛</persName>示食时。 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0055a" n="0055a"/> <lb ed="X" n="0055a01"/><lb ed="R032" n="0385b16"/>诸天转接。将生□□□□诸<persName>佛</persName>意所许。然依未现 <lb ed="X" n="0055a02"/><lb ed="R032" n="0385b17"/>以一餐□□□多劫。此即□□□□□□无损如 <lb ed="X" n="0055a03"/><lb ed="R032" n="0385b18"/>文。然现殊光者。且为说殊勝之法故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0055a04"/><lb ed="R032" n="0386a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0055a0401">所以者何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0055a05"/><lb ed="R032" n="0386a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0055a0501">述曰。二啧所以。问意既现殊相。何故光颜无异。此 <lb ed="X" n="0055a06"/><lb ed="R032" n="0386a03"/>中<persName>佛</persName>答意约实德说反啧之意。执迹为难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0055a07"/><lb ed="R032" n="0386a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0055a0701"><persName>如来</persName>定慧<note place="inline">至</note>自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0055a08"/><lb ed="R032" n="0386a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0055a0801">述曰。三<persName>如来</persName>释所以。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0055a09"/><lb ed="R032" n="0386a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0055a0901">阿难<note place="inline">至</note>汝说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0055a10"/><lb ed="R032" n="0386a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0055a1001">述曰。第五正说分。于中有三。初敕听。二对曰欲闻 <lb ed="X" n="0055a11"/><lb ed="R032" n="0386a08"/>受耳。三<persName>佛</persName>告下廣说。第二文中。愿乐欲闻者。但为 <lb ed="X" n="0055a12"/><lb ed="R032" n="0386a09"/>闻也。一云显三闻也。谓愿闻乐闻欲闻。如次为生 <lb ed="X" n="0055a13"/><lb ed="R032" n="0386a10"/>三慧。是故十地论云。闻法人者。如渴求水。如饥求 <lb ed="X" n="0055a14"/><lb ed="R032" n="0386a11"/>食。如□□□其次第。今生三慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0055a15"/><lb ed="R032" n="0386a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0055a1501"><persName>佛</persName>告阿难乃往过去<note place="inline">至</note><persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0055a16"/><lb ed="R032" n="0386a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0055a1601">三廣说中有二。初古<persName>佛</persName>兴世。二时有国王下。明有 <lb ed="X" n="0055a17"/><lb ed="R032" n="0386a14"/>王修行。初中先明时劫。後锭光<persName>如来</persName>下明化王。又 <lb ed="X" n="0055a18"/><lb ed="R032" n="0386a15"/>前可见。地持云。廣诸思议故言不可思议。言智者。 <lb ed="X" n="0055a19"/><lb ed="R032" n="0386a16"/>智度论云。劫者秦云分别时节也。<g ref="#CB17731">󴕃</g>亦央。梵阿僧 <lb ed="X" n="0055a20"/><lb ed="R032" n="0386a17"/>祇。此云无<g ref="#CB17731">󴕃</g>数。王免云央尽也。锭<note place="inline">普定实有足曰锭无足曰灯锭光燃 <lb ed="X" n="0055a21"/><lb ed="R032" n="0386a18"/>灯也</note>言<name role="" type="person">世自在王<persName>佛</persName></name>者。世间利益自在故。言世自在。 <lb ed="X" n="0055a22"/><lb ed="R032" n="0386b01"/>亦言世饶。即自在義。名为王也。言<persName>如来</persName>者。本地云。 <lb ed="X" n="0055a23"/><lb ed="R032" n="0386b02"/>语。无虚妄故名<persName>如来</persName>。智度论第二卷云。如法相说。 <lb ed="X" n="0055a24"/><lb ed="R032" n="0386b03"/>如法相解。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055001" n="0055001"/>脱如诸<persName>佛</persName>安稳道来。<persName>佛</persName>如是来。更不去 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0055b" n="0055b"/> <lb ed="X" n="0055b01"/><lb ed="R032" n="0386b04"/>後有中。是故名为<persName>多陀阿伽度</persName>。成实论云。乘如实 <lb ed="X" n="0055b02"/><lb ed="R032" n="0386b05"/>道来成正觉。故名<persName>如来</persName>。言<persName>应供</persName>者。瑜伽八十三卷 <lb ed="X" n="0055b03"/><lb ed="R032" n="0386b06"/>云。所言应者。应受供养故。智度论云。云何名阿罗 <lb ed="X" n="0055b04"/><lb ed="R032" n="0386b07"/>诃。阿罗名贼。诃名杀。是杀贼。复次阿名不。罗诃名 <lb ed="X" n="0055b05"/><lb ed="R032" n="0386b08"/>生。复次<persName>阿罗诃</persName>名应受供养。言<persName>等正觉</persName>者。应言等 <lb ed="X" n="0055b06"/><lb ed="R032" n="0386b09"/>觉正觉。如次量智理智是也。智度论云。<persName>三藐三佛</persName> <lb ed="X" n="0055b07"/><lb ed="R032" n="0386b10"/>陀。三藐名正。三名遍。<persName>佛</persName>名知。是名<persName>正遍知</persName>。案云。应 <lb ed="X" n="0055b08"/><lb ed="R032" n="0386b11"/>言正知遍知知者即是等觉。言<persName>明行足</persName>者。八十三 <lb ed="X" n="0055b09"/><lb ed="R032" n="0386b12"/>卷云。明行圆满。所谓三明遮行行行皆悉圆满。又 <lb ed="X" n="0055b10"/><lb ed="R032" n="0386b13"/>复四种增上心法现法乐住皆悉圆满。前是行行。 <lb ed="X" n="0055b11"/><lb ed="R032" n="0386b14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0055002" n="0055002"/>後後是住行。此中淸净身语意业现行。正念是行 <lb ed="X" n="0055b12"/><lb ed="R032" n="0386b15"/>圆满。密护根门是遮圆满。由此二种。显示<persName>如来</persName>三 <lb ed="X" n="0055b13"/><lb ed="R032" n="0386b16"/>种不护无忘失法。由不造过世间静虑遮自苦行。 <lb ed="X" n="0055b14"/><lb ed="R032" n="0386b17"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0055003" n="0055003"/>乐云。若具言明及行圆满。明谓三明。一宿住随念 <lb ed="X" n="0055b15"/><lb ed="R032" n="0386b18"/>明。二生死智证明。三漏尽明。行谓合二行开三。合 <lb ed="X" n="0055b16"/><lb ed="R032" n="0387a01"/>二者。一行行。二住行。开三者。一遮行。二行行。三住 <lb ed="X" n="0055b17"/><lb ed="R032" n="0387a02"/>行。此中前二为行行。故言合二。其遮行能遮过非。 <lb ed="X" n="0055b18"/><lb ed="R032" n="0387a03"/>行行能行善行。□□住心取量智相应定故。言世 <lb ed="X" n="0055b19"/><lb ed="R032" n="0387a04"/>间□。智度论<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055004" n="0055004"/>十二卷云。云何名<persName>明行足</persName>。宿命天眼 <lb ed="X" n="0055b20"/><lb ed="R032" n="0387a05"/>漏尽。名为三。问曰神通明有何等异。答曰。直知过 <lb ed="X" n="0055b21"/><lb ed="R032" n="0387a06"/>去宿命事。是名通。知过去因缘行业。是名明。直知 <lb ed="X" n="0055b22"/><lb ed="R032" n="0387a07"/>死此生彼。是名天眼通知行因缘际会不失。是名 <lb ed="X" n="0055b23"/><lb ed="R032" n="0387a08"/>明。直知尽结使不知更生不生。是名漏神通。若知 <lb ed="X" n="0055b24"/><lb ed="R032" n="0387a09"/>漏尽更不复生。是名明。是三明大阿罗汉大辟支 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0055c" n="0055c"/> <lb ed="X" n="0055c01"/><lb ed="R032" n="0387a10"/><persName>佛</persName>所得。案云问通障与明障。为同为异。答若于利 <lb ed="X" n="0055c02"/><lb ed="R032" n="0387a11"/>根无别。若于钝根有异。何以故。若利根者。断通障 <lb ed="X" n="0055c03"/><lb ed="R032" n="0387a12"/>时。更无明障故。明二障无别。其钝根者。虽得□通。 <lb ed="X" n="0055c04"/><lb ed="R032" n="0387a13"/>而不得明。故知有异。□□□名身业口业。唯<persName>佛</persName>身 <lb ed="X" n="0055c05"/><lb ed="R032" n="0387a14"/>口业具足。馀皆有失。是故知明行具足。案云瑜伽 <lb ed="X" n="0055c06"/><lb ed="R032" n="0387a15"/>亦明能起意业。此论取所起身口。是故彼廣此狭。 <lb ed="X" n="0055c07"/><lb ed="R032" n="0387a16"/>言<persName>善逝</persName>者。八十三云。谓于长夜具一切种自利利 <lb ed="X" n="0055c08"/><lb ed="R032" n="0387a17"/>他二功德故。案云。或有住而无善。如不得利。或有 <lb ed="X" n="0055c09"/><lb ed="R032" n="0387a18"/>住以有善。如得利益。今<persName>佛</persName>如后人。故言<persName>善逝</persName>。智度 <lb ed="X" n="0055c10"/><lb ed="R032" n="0387b01"/>论<anchor xml:id="note_star_1" n="0055004" type="star"/>十二卷云。修伽陀。修秦云好。伽陀或言去。或言 <lb ed="X" n="0055c11"/><lb ed="R032" n="0387b02"/>说。是名好去好说。好去者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055005" n="0055005"/>种种诸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055006" n="0055006"/>障三摩提无量 <lb ed="X" n="0055c12"/><lb ed="R032" n="0387b03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0055007" n="0055007"/>等诸大智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0055008" n="0055008"/>慧去。如说。<persName>佛</persName>一切智为大车。八正道行 <lb ed="X" n="0055c13"/><lb ed="R032" n="0387b04"/>入涅槃。是名好去。□好说者。如诸实相说。不著□ <lb ed="X" n="0055c14"/><lb ed="R032" n="0387b05"/>□弟子智慧力<note place="inline">云云</note>如是观察弟子智力而为说法。 <lb ed="X" n="0055c15"/><lb ed="R032" n="0387b06"/>是名好说。言<persName>世间解</persName>者。如八十三说。谓于一切种 <lb ed="X" n="0055c16"/><lb ed="R032" n="0387b07"/>有情世间及器世间。善通达故。智度论<anchor xml:id="note_star_2" n="0055004" type="star"/>十二卷云。 <lb ed="X" n="0055c17"/><lb ed="R032" n="0387b08"/>路伽备。路伽秦云世。备名知。是名世间知。问曰云何 <lb ed="X" n="0055c18"/><lb ed="R032" n="0387b09"/>知。答曰知二种。一者众生。二者非众生。及如实相。 <lb ed="X" n="0055c19"/><lb ed="R032" n="0387b10"/>知世间尽。言<persName>无上士</persName><persName>调御丈夫</persName>者。如八十三云。无 <lb ed="X" n="0055c20"/><lb ed="R032" n="0387b11"/>上丈夫调御士者。智无等故。无过上故。于诸法是 <lb ed="X" n="0055c21"/><lb ed="R032" n="0387b12"/>大丈夫多分调御无量丈夫。最第一故。极尊勝故。 <lb ed="X" n="0055c22"/><lb ed="R032" n="0387b13"/>案云<persName>佛</persName>即大夫又多分御丈夫故。由是二戒故。□ <lb ed="X" n="0055c23"/><lb ed="R032" n="0387b14"/>□□智度论<anchor xml:id="note_star_3" n="0055004" type="star"/>十二云。阿耨多罗。秦云□无上。问曰 <lb ed="X" n="0055c24"/><lb ed="R032" n="0387b15"/>云何无上。答曰涅槃法无上。<persName>佛</persName>自知是涅槃。不从 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0056a" n="0056a"/> <lb ed="X" n="0056a01"/><lb ed="R032" n="0387b16"/>他闻。亦将导众生。会至涅槃。如诸法中涅槃无上。 <lb ed="X" n="0056a02"/><lb ed="R032" n="0387b17"/>众生中<persName>佛</persName>亦无上。<note place="inline">云云</note>阿名无。耨多罗名答。一切外 <lb ed="X" n="0056a03"/><lb ed="R032" n="0387b18"/>道法可答可破。非实淸净故。<persName>佛</persName>法不可答不可破。 <lb ed="X" n="0056a04"/><lb ed="R032" n="0388a01"/>出一切语言道故。亦实淸净故。以是故名无答。<note place="inline">云云</note> <lb ed="X" n="0056a05"/><lb ed="R032" n="0388a02"/>富楼沙。昙藐波罗提。富楼沙秦云丈夫。昙藐秦云 <lb ed="X" n="0056a06"/><lb ed="R032" n="0388a03"/>可化。波罗提秦云调御师。是名可化丈夫调御师。 <lb ed="X" n="0056a07"/><lb ed="R032" n="0388a04"/><persName>佛</persName>以大慈大悲大智故。有时濡美语。有苦切□□ <lb ed="X" n="0056a08"/><lb ed="R032" n="0388a05"/>杂语。以此调御合不失道。□□是故<persName>佛</persName>名可化丈 <lb ed="X" n="0056a09"/><lb ed="R032" n="0388a06"/>夫调御师。问曰如人<persName>佛</persName>亦化令得道。何以独言丈 <lb ed="X" n="0056a10"/><lb ed="R032" n="0388a07"/>夫。答曰男女中男大。女属男故。男能辨大事故。复次 <lb ed="X" n="0056a11"/><lb ed="R032" n="0388a08"/>女人有五碍。不得作转轮王释天王魔天王梵天 <lb ed="X" n="0056a12"/><lb ed="R032" n="0388a09"/>王三界法王。以是故不说。复次<persName>佛</persName>为女人调御师。 <lb ed="X" n="0056a13"/><lb ed="R032" n="0388a10"/>为不尊重。若说丈夫。一切都摄。譬如王来不应独 <lb ed="X" n="0056a14"/><lb ed="R032" n="0388a11"/>来。必有侍从。如是说丈夫。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056001" n="0056001"/>上根无根及女尽摄。以 <lb ed="X" n="0056a15"/><lb ed="R032" n="0388a12"/>是因缘故。<persName>佛</persName>名可化丈夫御师。一云□具有□多 <lb ed="X" n="0056a16"/><lb ed="R032" n="0388a13"/>分□更不相违。□□□□八十三卷云。<persName>天人师</persName>者。 <lb ed="X" n="0056a17"/><lb ed="R032" n="0388a14"/>由彼天人解是深義<g ref="#CB02799">勤</g>修正行有力故。智度论十。 <lb ed="X" n="0056a18"/><lb ed="R032" n="0388a15"/>二卷云。舍多提波□魔<g ref="#CB00145">㝹</g>舍南。舍多秦云教师。提 <lb ed="X" n="0056a19"/><lb ed="R032" n="0388a16"/>婆言天。魔<g ref="#CB00145">㝹</g>舍南言人。是名天人教师。问曰<persName>佛</persName>能 <lb ed="X" n="0056a20"/><lb ed="R032" n="0388a17"/>度龙鬼神等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056002" n="0056002"/>随解道中生者。何故独言<persName>天人师</persName>。答 <lb ed="X" n="0056a21"/><lb ed="R032" n="0388a18"/>曰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056003" n="0056003"/>虽度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056004" n="0056004"/>解脱道中生者少。度天人中生者多。复次。 <lb ed="X" n="0056a22"/><lb ed="R032" n="0388b01"/>言天即摄一切天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056005" n="0056005"/>人。言人即尽摄地上生者。何以 <lb ed="X" n="0056a23"/><lb ed="R032" n="0388b02"/>故。天上即天大。地上即人大。是故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056006" n="0056006"/>天即天上尽摄 <lb ed="X" n="0056a24"/><lb ed="R032" n="0388b03"/>说人即地上尽摄。□云必无□□□□下有于天 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0056b" n="0056b"/> <lb ed="X" n="0056b01"/><lb ed="R032" n="0388b04"/>地之上故□□□。言<persName>佛</persName>者。八十三云。言<persName>佛陀</persName>者谓 <lb ed="X" n="0056b02"/><lb ed="R032" n="0388b05"/>毕竟断一切烦恼幷诸习气。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056007" n="0056007"/><persName>等正觉</persName>阿耨多罗三 <lb ed="X" n="0056b03"/><lb ed="R032" n="0388b06"/>藐三菩提故。智度论十二卷云。<persName>佛陀</persName>秦云知者。世 <lb ed="X" n="0056b04"/><lb ed="R032" n="0388b07"/>尊者。八十三云。<persName>薄伽梵</persName>者。怛然安坐妙菩提坐。任 <lb ed="X" n="0056b05"/><lb ed="R032" n="0388b08"/>运摧灭一切魔军大势故。智度论十二卷云。路迦 <lb ed="X" n="0056b06"/><lb ed="R032" n="0388b09"/>耶陀秦云<persName>世尊</persName>。八十三云。此中<persName>如来</persName>是初总序。应 <lb ed="X" n="0056b07"/><lb ed="R032" n="0388b10"/>正等觉。谓永解脱一切烦恼障及所知障故。于其 <lb ed="X" n="0056b08"/><lb ed="R032" n="0388b11"/>别中。略有二种。所谓共德及不共德。于共德中。□ <lb ed="X" n="0056b09"/><lb ed="R032" n="0388b12"/>□□说诸□□□□□解明行圆满等句。是不共 <lb ed="X" n="0056b10"/><lb ed="R032" n="0388b13"/>德。案云。二乘于八解脱等定障得□解脱所知障 <lb ed="X" n="0056b11"/><lb ed="R032" n="0388b14"/>亦名共□□□□中。幾自利。幾利他。答有说初五 <lb ed="X" n="0056b12"/><lb ed="R032" n="0388b15"/>自利。次四利他。後一俱利。远法师云。前五自利。后 <lb ed="X" n="0056b13"/><lb ed="R032" n="0388b16"/>五利他。今谓不尔。何以故者。言无虚妄何必自利。 <lb ed="X" n="0056b14"/><lb ed="R032" n="0388b17"/>明应義中。亦云应作世间无上福田等。是何自利。 <lb ed="X" n="0056b15"/><lb ed="R032" n="0388b18"/>应作是解。初二俱利。次三自利。次四利他。后一俱 <lb ed="X" n="0056b16"/><lb ed="R032" n="0389a01"/>利。问三十八云。三性法中。现前等觉。故名为<persName>佛</persName>。是何 <lb ed="X" n="0056b17"/><lb ed="R032" n="0389a02"/>利他。解云。能令解他三性法故。□□□□<persName>佛</persName>若□ <lb ed="X" n="0056b18"/><lb ed="R032" n="0389a03"/>□□□□□有何差别。唯以如实觉了一切诸法。 <lb ed="X" n="0056b19"/><lb ed="R032" n="0389a04"/>约自利说显示善恶。□□捨恶據利他说。问十号 <lb ed="X" n="0056b20"/><lb ed="R032" n="0389a05"/>中□□□号以何最勝之所显示。答正行最勝是 <lb ed="X" n="0056b21"/><lb ed="R032" n="0389a06"/>利他故。四令三□□所摄所依最勝以丈夫士所 <lb ed="X" n="0056b22"/><lb ed="R032" n="0389a07"/>摄。断住圆满威力四种最勝。三自利令三俱利一 <lb ed="X" n="0056b23"/><lb ed="R032" n="0389a08"/>分所摄。智最勝者<persName>正遍知</persName>所摄。问若正行最勝利 <lb ed="X" n="0056b24"/><lb ed="R032" n="0389a09"/>他摄者。何故解正行最勝。云由诸<persName>如来</persName>自利利他 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0056c" n="0056c"/> <lb ed="X" n="0056c01"/><lb ed="R032" n="0389a10"/>利益安乐无量众生。念愍世间。令诸人天获得義 <lb ed="X" n="0056c02"/><lb ed="R032" n="0389a11"/>利利益安乐而行正行故。名正行最勝。□云利他 <lb ed="X" n="0056c03"/><lb ed="R032" n="0389a12"/>必由自利義故。且作此说。是以下云名大悲者。又 <lb ed="X" n="0056c04"/><lb ed="R032" n="0389a13"/>说。通自利利他。然據一相故。名大悲者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0056c05"/><lb ed="R032" n="0389a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0056c0501">时有国王闻<persName>佛</persName>说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0056c06"/><lb ed="R032" n="0389a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0056c0601">述曰。上来古<persName>佛</persName>兴世<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c0601" n="0056c0601"/><anchor xml:id="beg0056c0601" n="0056c0601"/>已<anchor xml:id="end0056c0601"/>。自下第二有王修行。于中 <lb ed="X" n="0056c07"/><lb ed="R032" n="0389a16"/>有七。初闻法。二发心。三出家。四歎德。五赞<persName>佛</persName>。六叙 <lb ed="X" n="0056c08"/><lb ed="R032" n="0389a17"/>请。七说法。此即初也。言闻<persName>佛</persName>说法者。闻世自在王 <lb ed="X" n="0056c09"/><lb ed="R032" n="0389a18"/><persName>佛</persName>说法。法位云。然不知说何法相。今准文相。说理 <lb ed="X" n="0056c10"/><lb ed="R032" n="0389b01"/>事法。理者大乘二空之理。既闻大乘之二空理故。 <lb ed="X" n="0056c11"/><lb ed="R032" n="0389b02"/>发无上道心。事者净<persName>佛</persName>国土事。闻此事故。下文中 <lb ed="X" n="0056c12"/><lb ed="R032" n="0389b03"/>愿言義当修行摄取<persName>佛</persName>国淸净莊严无量妙土等故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0056c13"/><lb ed="R032" n="0389b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0056c1301">心怀<note place="inline">至</note>道意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0056c14"/><lb ed="R032" n="0389b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0056c1401">述曰。二发心。言无上正真道。言发意者。明能求心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0056c15"/><lb ed="R032" n="0389b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0056c1501">弃国<note place="inline">至</note>法藏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0056c16"/><lb ed="R032" n="0389b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0056c1601">述曰。三出家学道。不领尊位如观草土。捨離五欲 <lb ed="X" n="0056c17"/><lb ed="R032" n="0389b08"/>如弃涕唾。言沙门者。法位云。此反寂或。远云此反 <lb ed="X" n="0056c18"/><lb ed="R032" n="0389b09"/>息恶。<name role="" type="person">玄奘</name>云。梵本正音室罗摩拏。或言舍罗摩奴。 <lb ed="X" n="0056c19"/><lb ed="R032" n="0389b10"/>此云功劳。修道有多劳也。言沙门行者。是持业释。 <lb ed="X" n="0056c20"/><lb ed="R032" n="0389b11"/>功劳即行故。即是五支不放逸行。一过去所犯如 <lb ed="X" n="0056c21"/><lb ed="R032" n="0389b12"/>法忏悔。二未来当犯如法忏悔。三现前所犯如法 <lb ed="X" n="0056c22"/><lb ed="R032" n="0389b13"/>忏悔。四如所行如所住专心故护持。是名<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c2201" n="0056c2201"/><anchor xml:id="beg0056c2201" n="0056c2201"/>已<anchor xml:id="end0056c2201"/>作不 <lb ed="X" n="0056c23"/><lb ed="R032" n="0389b14"/>放逸行。五依<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c2301" n="0056c2301"/><anchor xml:id="beg0056c2301" n="0056c2301"/>已<anchor xml:id="end0056c2301"/>作不放逸行。案云前有二种。谓作 <lb ed="X" n="0056c24"/><lb ed="R032" n="0389b15"/>为止。作名所行。止名所住。言名曰法藏者。此出家 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0057a" n="0057a"/> <lb ed="X" n="0057a01"/><lb ed="R032" n="0389b16"/>名。所闻法教。护持不失。故名法藏。俗名龙珍王。此 <lb ed="X" n="0057a02"/><lb ed="R032" n="0389b17"/>王入山修道时。中臣之二女随入学道。一名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057001" n="0057001"/>缘波 <lb ed="X" n="0057a03"/><lb ed="R032" n="0389b18"/>那。二名洗泽河。法藏山南。二女山北。钞然修行彼 <lb ed="X" n="0057a04"/><lb ed="R032" n="0390a01"/>时国王成今弥陀。彼禄那今是观世音是。洗泽河 <lb ed="X" n="0057a05"/><lb ed="R032" n="0390a02"/>今是大势至是也。今此经文。于<name role="" type="person">世自在王<persName>佛</persName></name>发心 <lb ed="X" n="0057a06"/><lb ed="R032" n="0390a03"/>修行。若據悲华经。宝藏<persName>佛</persName>所发心修行。是故彼经 <lb ed="X" n="0057a07"/><lb ed="R032" n="0390a04"/>第二卷云。<persName>佛</persName>告寂意菩萨。善男子。我于往昔过恒 <lb ed="X" n="0057a08"/><lb ed="R032" n="0390a05"/>沙等阿僧祇劫。此<persName>佛</persName>世界名那提岚。是时大劫名 <lb ed="X" n="0057a09"/><lb ed="R032" n="0390a06"/>曰善持。案云释迦<persName>佛</persName>言我忆往<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057002" n="0057002"/>昔劫。宝藏<persName>佛</persName>世界 <lb ed="X" n="0057a10"/><lb ed="R032" n="0390a07"/>名那提岚。是故下云此世界当名娑婆也。彼文殊 <lb ed="X" n="0057a11"/><lb ed="R032" n="0390a08"/>师利南方成<persName>佛</persName>时。彼<persName>佛</persName>土廣大故。此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。亦 <lb ed="X" n="0057a12"/><lb ed="R032" n="0390a09"/>入彼土分。是下云今方汝<name role="" type="person">文殊师利</name>于未来世过 <lb ed="X" n="0057a13"/><lb ed="R032" n="0390a10"/>二恒河沙等无量无边阿僧祇劫。入第三无量无 <lb ed="X" n="0057a14"/><lb ed="R032" n="0390a11"/>边阿僧祇劫。于此而方有<persName>佛</persName>。世界名淸净无垢宝 <lb ed="X" n="0057a15"/><lb ed="R032" n="0390a12"/>真。此散提岚界。亦入其中。彼世界中。有种种莊严。 <lb ed="X" n="0057a16"/><lb ed="R032" n="0390a13"/>汝于此中。当成阿耨菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057003" n="0057003"/>萨。号普现<persName>如来</persName><note place="inline">云云</note><persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。 <lb ed="X" n="0057a17"/><lb ed="R032" n="0390a14"/>于彼劫中。有转轮圣王。名无诤念。王四天下。有一 <lb ed="X" n="0057a18"/><lb ed="R032" n="0390a15"/>大臣。名曰宝海。是梵志种。知占相。时生一子。有三 <lb ed="X" n="0057a19"/><lb ed="R032" n="0390a16"/>十二相。璎珞其身。八十种次第莊严。以百福。成就 <lb ed="X" n="0057a20"/><lb ed="R032" n="0390a17"/>一相。常光一寻。其身圆满。如尼拘律树。谛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057004" n="0057004"/>现一相。 <lb ed="X" n="0057a21"/><lb ed="R032" n="0390a18"/>无有厌足。<note place="inline">云云</note>法服出家。成阿耨菩提。<note place="inline">云云</note>尔时转轮 <lb ed="X" n="0057a22"/><lb ed="R032" n="0390b01"/>王诸<persName>佛</persName>及圣众。于三月中。受我供养。<persName>如来</persName>默然许 <lb ed="X" n="0057a23"/><lb ed="R032" n="0390b02"/>之<note place="inline">云云</note>时转轮王。顶载一灯。肩荷二种。左右手中。执 <lb ed="X" n="0057a24"/><lb ed="R032" n="0390b03"/>持四灯。其三膝上。各<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057005" n="0057005"/>宜一灯。两足趺上亦各一灯。 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0057b" n="0057b"/> <lb ed="X" n="0057b01"/><lb ed="R032" n="0390b04"/>如是竟夜供养<persName>如来</persName>。<persName>佛</persName>神力故。身心快乐。无有疲 <lb ed="X" n="0057b02"/><lb ed="R032" n="0390b05"/>极。譬如比丘入第三禅。转轮圣王所受快乐。亦复 <lb ed="X" n="0057b03"/><lb ed="R032" n="0390b06"/>如是。供养终竟三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057006" n="0057006"/>曰。<note place="inline">云云</note>时王千子。第一太子。名曰 <lb ed="X" n="0057b04"/><lb ed="R032" n="0390b07"/>不眴。终竟三月。供养<persName>如来</persName>及比丘僧。<note place="inline">云云</note>第二王子。 <lb ed="X" n="0057b05"/><lb ed="R032" n="0390b08"/>名曰尼摩。终竟三月。供养<persName>如来</persName>及比丘僧。如不眴 <lb ed="X" n="0057b06"/><lb ed="R032" n="0390b09"/>太子所奉哒嚫。如上所说<note place="inline">案哒嚫者翻佈施</note>第三王子。名 <lb ed="X" n="0057b07"/><lb ed="R032" n="0390b10"/>曰王众。<note place="inline">云云三十八名经文自列</note>是时圣王及其千子。如是供 <lb ed="X" n="0057b08"/><lb ed="R032" n="0390b11"/>养。满二百五十岁。第三卷云。尔时宝藏<persName>如来</persName>。复作 <lb ed="X" n="0057b09"/><lb ed="R032" n="0390b12"/>是念。如是等无量众生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b0901" n="0057b0901"/><anchor xml:id="beg0057b0901" n="0057b0901"/>已<anchor xml:id="end0057b0901"/>不退转于阿耨菩提。我 <lb ed="X" n="0057b10"/><lb ed="R032" n="0390b13"/>今当与各各受记。等为众现种种<persName>佛</persName>土。尔时圣王。 <lb ed="X" n="0057b11"/><lb ed="R032" n="0390b14"/>闻是记<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b1101" n="0057b1101"/><anchor xml:id="beg0057b1101" n="0057b1101"/>已<anchor xml:id="end0057b1101"/>。即起合掌长跪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057007" n="0057007"/>白<persName>佛</persName>最白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。我 <lb ed="X" n="0057b12"/><lb ed="R032" n="0390b15"/>今贡宝。欲得菩提。如我先于三月之中。以诸所需。 <lb ed="X" n="0057b13"/><lb ed="R032" n="0390b16"/>供养于<persName>佛</persName>及比丘僧。如是善根。我今迴向阿耨菩 <lb ed="X" n="0057b14"/><lb ed="R032" n="0390b17"/>提。终不愿取不净<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0057008" n="0057008"/><persName>佛</persName>土。<persName>世尊</persName>。我先<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b1401" n="0057b1401"/><anchor xml:id="beg0057b1401" n="0057b1401"/>已<anchor xml:id="end0057b1401"/>于七岁之 <lb ed="X" n="0057b15"/><lb ed="R032" n="0390b18"/>中。端坐思惟种种莊严淸净<persName>佛</persName>土。<persName>世尊</persName>。今我从愿。 <lb ed="X" n="0057b16"/><lb ed="R032" n="0391a01"/>令我成阿耨菩提时。世界之中。无有地狱畜牲饿 <lb ed="X" n="0057b17"/><lb ed="R032" n="0391a02"/>鬼。一切众生命终之后。令不堕于三恶道中。世界 <lb ed="X" n="0057b18"/><lb ed="R032" n="0391a03"/>众生。皆作金色。人天无别。皆得六通。<note place="inline">云云</note>愿我世界 <lb ed="X" n="0057b19"/><lb ed="R032" n="0391a04"/>无有女人及其名字。一切众生。等一化生。寿命无 <lb ed="X" n="0057b20"/><lb ed="R032" n="0391a05"/>量。<note place="inline">云云</note>尔时宝藏<persName>如来</persName>。赞转轮王言。善哉善哉。大王 <lb ed="X" n="0057b21"/><lb ed="R032" n="0391a06"/>今者所愿甚深。<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b2101" n="0057b2101"/><anchor xml:id="beg0057b2101" n="0057b2101"/>已<anchor xml:id="end0057b2101"/>取净土。是中众生。其心亦净。大 <lb ed="X" n="0057b22"/><lb ed="R032" n="0391a07"/>王。汝见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057009" n="0057009"/>而方过百千万亿<persName>佛</persName>土有世界。名尊善无 <lb ed="X" n="0057b23"/><lb ed="R032" n="0391a08"/>恬。<note place="inline">云云</note>大王所愿无异种种莊严<persName>佛</persName>之世界。等无差 <lb ed="X" n="0057b24"/><lb ed="R032" n="0391a09"/>别。悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0057b2401" n="0057b2401"/><anchor xml:id="beg0057b2401" n="0057b2401"/>已<anchor xml:id="end0057b2401"/>摄。无量无边调伏众生。今改汝字。为无量 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0057c" n="0057c"/> <lb ed="X" n="0057c01"/><lb ed="R032" n="0391a10"/>淸净。<note place="inline">云云</note>大王。如是诸<persName>佛</persName>。灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c0101" n="0057c0101"/><anchor xml:id="beg0057c0101" n="0057c0101"/>已<anchor xml:id="end0057c0101"/>後过一恒河沙等阿 <lb ed="X" n="0057c02"/><lb ed="R032" n="0391a11"/>僧祇劫。入第二恒河沙等阿僧祇劫。是时世界转 <lb ed="X" n="0057c03"/><lb ed="R032" n="0391a12"/>名安乐。汝于是时。当得作<persName>佛</persName>。号无量寿<persName>如来</persName>乃至 <lb ed="X" n="0057c04"/><lb ed="R032" n="0391a13"/><persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。<note place="inline">云云</note>有转轮王。名无量净。王四天下。三月供 <lb ed="X" n="0057c05"/><lb ed="R032" n="0391a14"/>养宝藏<persName>如来</persName>及比丘僧。以是善根故。过一恒河沙 <lb ed="X" n="0057c06"/><lb ed="R032" n="0391a15"/>等阿僧祇劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c0601" n="0057c0601"/><anchor xml:id="beg0057c0601" n="0057c0601"/>已<anchor xml:id="end0057c0601"/>。始入第二恒河沙阿僧祇劫。当得 <lb ed="X" n="0057c07"/><lb ed="R032" n="0391a16"/>作<persName>佛</persName>。号无量寿。世界名安乐。常身光明。周遍十方 <lb ed="X" n="0057c08"/><lb ed="R032" n="0391a17"/>恒河沙等诸<persName>佛</persName>世界。<note place="inline">云云宝藏<persName>佛</persName>记第一太子言</note>善男子。无量 <lb ed="X" n="0057c09"/><lb ed="R032" n="0391a18"/>寿<persName>佛</persName>般涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c0901" n="0057c0901"/><anchor xml:id="beg0057c0901" n="0057c0901"/>已<anchor xml:id="end0057c0901"/>。第二恒河沙等阿僧祇劫後分。而 <lb ed="X" n="0057c10"/><lb ed="R032" n="0391b01"/>初夜分中。正法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057010" n="0057010"/>藏尽。夜后分中。彼土名一切珍宝 <lb ed="X" n="0057c11"/><lb ed="R032" n="0391b02"/>所成就世界。所有种种莊严无量无边<name role="" type="person">安乐世界</name>。 <lb ed="X" n="0057c12"/><lb ed="R032" n="0391b03"/>所不及也。善男子。汝于後夜。种种莊严。在菩提树 <lb ed="X" n="0057c13"/><lb ed="R032" n="0391b04"/>下。坐金刚座。于一念中间。成阿耨菩提。号遍出一 <lb ed="X" n="0057c14"/><lb ed="R032" n="0391b05"/>切光明功德山王<persName>如来</persName><persName>应供</persName>乃至<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。其<persName>佛</persName>寿 <lb ed="X" n="0057c15"/><lb ed="R032" n="0391b06"/>命九十六亿那由他百千劫。般涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c1501" n="0057c1501"/><anchor xml:id="beg0057c1501" n="0057c1501"/>已<anchor xml:id="end0057c1501"/>。正法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0057011" n="0057011"/>位世 <lb ed="X" n="0057c16"/><lb ed="R032" n="0391b07"/>六十三亿劫。<note place="inline">云云记第二子言</note>善男子。汝于来世。当于如 <lb ed="X" n="0057c17"/><lb ed="R032" n="0391b08"/>是最大世界。成阿耨菩提。号曰善住珍宝山王如 <lb ed="X" n="0057c18"/><lb ed="R032" n="0391b09"/>来乃至<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。善男子。由汝愿取大世界。故因字 <lb ed="X" n="0057c19"/><lb ed="R032" n="0391b10"/>汝为得大势。解云。彼宝藏<persName>佛</persName>时发心发愿。此自在 <lb ed="X" n="0057c20"/><lb ed="R032" n="0391b11"/>王<persName>佛</persName>时亦尔。问一<persName>佛</persName>亦名宝藏。亦名世自在王。为 <lb ed="X" n="0057c21"/><lb ed="R032" n="0391b12"/>异<persName>佛</persName>耶。答异<persName>佛</persName>也。何以知者。且由五義故。一<persName>佛</persName>名 <lb ed="X" n="0057c22"/><lb ed="R032" n="0391b13"/>即别故。二所化名别。谓彼时无量净。此时法藏故。 <lb ed="X" n="0057c23"/><lb ed="R032" n="0391b14"/>三在家出家别。谓彼时在家。此时出家故。四思惟 <lb ed="X" n="0057c24"/><lb ed="R032" n="0391b15"/>净土行时别。谓彼时七岁。此时五劫故。五男女别。 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0058a" n="0058a"/> <lb ed="X" n="0058a01"/><lb ed="R032" n="0391b16"/>谓彼时观音大势至曾作轮王之身。此时作臣之 <lb ed="X" n="0058a02"/><lb ed="R032" n="0391b17"/>女故。问既知别<persName>佛</persName>。未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058001" n="0058001"/>如何<persName>佛</persName>为先。答未见成文。然 <lb ed="X" n="0058a03"/><lb ed="R032" n="0391b18"/>以義准者。宝藏是先。自在王<persName>佛</persName>为後。谓瑜伽等说。 <lb ed="X" n="0058a04"/><lb ed="R032" n="0392a01"/>发大心<anchor xml:id="nkr_note_add_0058a0401" n="0058a0401"/><anchor xml:id="beg0058a0401" n="0058a0401"/>已<anchor xml:id="end0058a0401"/>。修行径三阿僧祇劫。成<persName>等正觉</persName>。然宝藏 <lb ed="X" n="0058a05"/><lb ed="R032" n="0392a02"/><persName>佛</persName>记言。过一恒河沙阿僧祇劫等。今此经中。但云 <lb ed="X" n="0058a06"/><lb ed="R032" n="0392a03"/>高才勇哲与世超异。乃至下文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058002" n="0058002"/>德云。于不可思议 <lb ed="X" n="0058a07"/><lb ed="R032" n="0392a04"/>兆载永劫。积殖菩萨无量德行。不生欲觉嗔觉害 <lb ed="X" n="0058a08"/><lb ed="R032" n="0392a05"/>觉等。不言径恒沙等劫。解云。彼宝藏<persName>佛</persName>时。至此自 <lb ed="X" n="0058a09"/><lb ed="R032" n="0392a06"/>在王<persName>佛</persName>时。既径不可思议兆载永劫。由此義故。明 <lb ed="X" n="0058a10"/><lb ed="R032" n="0392a07"/>知彼宝藏<persName>佛</persName>先。自在王<persName>佛</persName>后也。问既论亦径三阿 <lb ed="X" n="0058a11"/><lb ed="R032" n="0392a08"/>僧祇劫。何故宝藏<persName>佛</persName>时。发菩提心。而径尔所劫。答 <lb ed="X" n="0058a12"/><lb ed="R032" n="0392a09"/>取三阿僧祇者。但捨起行时。若虽发心。而或时行 <lb ed="X" n="0058a13"/><lb ed="R032" n="0392a10"/>退。或时行息。通取此等时。即径无量阿僧祇劫。故 <lb ed="X" n="0058a14"/><lb ed="R032" n="0392a11"/>无相违。问若起行时。不过三阿僧祇劫者。何故智 <lb ed="X" n="0058a15"/><lb ed="R032" n="0392a12"/>度论第四卷。破迦旃尼弟子辈言。<persName>佛</persName>言。无量阿僧 <lb ed="X" n="0058a16"/><lb ed="R032" n="0392a13"/>只劫作功德。欲度众生。何故言三三阿僧祇劫。阿 <lb ed="X" n="0058a17"/><lb ed="R032" n="0392a14"/>僧祇劫有量有限。解云。既言无量阿僧祇劫。如何 <lb ed="X" n="0058a18"/><lb ed="R032" n="0392a15"/>得云三阿僧祇。解云。小乘三阿僧祇第六十转名 <lb ed="X" n="0058a19"/><lb ed="R032" n="0392a16"/>为阿僧祇。故有量有限。大乘宗中。依智度论。大数 <lb ed="X" n="0058a20"/><lb ed="R032" n="0392a17"/>百第八转名阿僧祇。故无量无限。问既知此法藏 <lb ed="X" n="0058a21"/><lb ed="R032" n="0392a18"/>发心是为後时。未知地前四十心是何所摄。答亦 <lb ed="X" n="0058a22"/><lb ed="R032" n="0392b01"/>未见成文。然准远法师解。此应十迴向末心。是故 <lb ed="X" n="0058a23"/><lb ed="R032" n="0392b02"/>远云此中有二。初明世间之行。二<persName>佛</persName>告阿难法藏 <lb ed="X" n="0058a24"/><lb ed="R032" n="0392b03"/>比丘说此颂下明出世行。地前所行。名为世间。地 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0058b" n="0058b"/> <lb ed="X" n="0058b01"/><lb ed="R032" n="0392b04"/>上所行。名出世间。下明出世行中云。具足五劫。思 <lb ed="X" n="0058b02"/><lb ed="R032" n="0392b05"/>唯摄取莊严<persName>佛</persName>国淸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058003" n="0058003"/>淸之行。解云。闻地上莊严国 <lb ed="X" n="0058b03"/><lb ed="R032" n="0392b06"/>土行<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b0301" n="0058b0301"/><anchor xml:id="beg0058b0301" n="0058b0301"/>已<anchor xml:id="end0058b0301"/>。五劫思惟。内证彼行。名为摄取。既径五劫。 <lb ed="X" n="0058b04"/><lb ed="R032" n="0392b07"/>能入地上。是故明知是十迴向之末。然明发心。瑜 <lb ed="X" n="0058b05"/><lb ed="R032" n="0392b08"/>伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058004" n="0058004"/>头扬等。皆云发心有二。一世俗受发。谓地前发 <lb ed="X" n="0058b06"/><lb ed="R032" n="0392b09"/>心。二得法性发心。谓地上发心也。若依<persName>佛</persName>性论。有 <lb ed="X" n="0058b07"/><lb ed="R032" n="0392b10"/>三发心。一信成就发心。谓十信十解。二解行发心。 <lb ed="X" n="0058b08"/><lb ed="R032" n="0392b11"/>谓十行十迴向。三证发心。谓初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b0801" n="0058b0801"/><anchor xml:id="beg0058b0801" n="0058b0801"/>已<anchor xml:id="end0058b0801"/>上。此云发心 <lb ed="X" n="0058b09"/><lb ed="R032" n="0392b12"/>者。二中是初。三中第二是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b10"/><lb ed="R032" n="0392b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b1001">高才<note place="inline">至</note>超异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b11"/><lb ed="R032" n="0392b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058b1101">述曰。第四歎德。如上<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b1101" n="0058b1101"/><anchor xml:id="beg0058b1101" n="0058b1101"/>已<anchor xml:id="end0058b1101"/>解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b12"/><lb ed="R032" n="0392b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b1201">诣世自在王<note place="inline">至</note>合掌。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b13"/><lb ed="R032" n="0392b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058b1301">述曰。第五赞<persName>佛</persName>。此中先叙敬相。后以颂正歎。此即 <lb ed="X" n="0058b14"/><lb ed="R032" n="0392b17"/>初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b15"/><lb ed="R032" n="0392b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b1501">以颂赞曰<note place="inline">至</note>超出无伦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b16"/><lb ed="R032" n="0393a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058b1601">述曰。颂中有二十行。此中有二。初有七颂赞<persName>佛</persName>。二 <lb ed="X" n="0058b17"/><lb ed="R032" n="0393a02"/>有十三颂自述所愿。前中有五。初有两颂半赞<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0058b18"/><lb ed="R032" n="0393a03"/>色相。二有半颂赞<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0058005" n="0058005"/>各闻。三有两颂歎<persName>佛</persName>福智。四 <lb ed="X" n="0058b19"/><lb ed="R032" n="0393a04"/>有半颂赞<persName>佛</persName>断德。五有一颂半赞<persName>佛</persName>恩德。此即初 <lb ed="X" n="0058b20"/><lb ed="R032" n="0393a05"/>也。言日月摩尼者。日月皆以摩尼所成。摩尼者翻 <lb ed="X" n="0058b21"/><lb ed="R032" n="0393a06"/>如意。即是珠名也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b22"/><lb ed="R032" n="0393a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b2201">正觉<note place="inline">至</note>十方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b23"/><lb ed="R032" n="0393a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058b2301">述曰。二文也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b24"/><lb ed="R032" n="0393a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058b2401">戒闻<note place="inline">至</note>涯底。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0058c" n="0058c"/> <lb ed="X" n="0058c01"/><lb ed="R032" n="0393a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058c0101">述曰。三文也。言戒闻者。憬法师云。戒之闻也。闻谓 <lb ed="X" n="0058c02"/><lb ed="R032" n="0393a11"/>名誉令闻。谓持戒芳声令远闻故。问与前何别。答 <lb ed="X" n="0058c03"/><lb ed="R032" n="0393a12"/>前大觉之声。此持戒之声。故有差别。示可忍辱之 <lb ed="X" n="0058c04"/><lb ed="R032" n="0393a13"/>声。六度中除施。显五度之威德。所以除施者。佈施 <lb ed="X" n="0058c05"/><lb ed="R032" n="0393a14"/>是易故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c06"/><lb ed="R032" n="0393a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058c0601">无明<note place="inline">至</note>永无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c07"/><lb ed="R032" n="0393a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058c0701">述曰。四文也。约根本故。约三毒而明断德。问馀处 <lb ed="X" n="0058c08"/><lb ed="R032" n="0393a17"/>中云贪嗔痴。何故此中无明为先。嗔为后耶。答解 <lb ed="X" n="0058c09"/><lb ed="R032" n="0393a18"/>处约起多少而明次第。谓贪数起嗔次不共无明 <lb ed="X" n="0058c10"/><lb ed="R032" n="0393b01"/>是嗔之次。今此文中。约本末而明次第。谓无明最 <lb ed="X" n="0058c11"/><lb ed="R032" n="0393b02"/>本故先说。贪是次。谓通一切处故。嗔唯欲界。思之 <lb ed="X" n="0058c12"/><lb ed="R032" n="0393b03"/>可解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c13"/><lb ed="R032" n="0393b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058c1301">人雄<note place="inline">至</note>大千。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c14"/><lb ed="R032" n="0393b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058c1401">述曰。五文也。功勋<note place="inline">勋音述云实功。周官云。王功曰勋国功曰功日庸事功曰劳。治 <lb ed="X" n="0058c15"/><lb ed="R032" n="0393b06"/>功曰力。战功曰多</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c16"/><lb ed="R032" n="0393b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0058c1601">愿我作<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>解脱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c17"/><lb ed="R032" n="0393b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0058c1701">述曰。第二以十三颂。自述所以。于中有八。初一行 <lb ed="X" n="0058c18"/><lb ed="R032" n="0393b09"/>愿作<persName>佛</persName>。二一行愿修行。三有一行愿安众。四有四 <lb ed="X" n="0058c19"/><lb ed="R032" n="0393b10"/>行。愿行不退。五有两行。愿摄妙土。六有一行。愿摄 <lb ed="X" n="0058c20"/><lb ed="R032" n="0393b11"/>众生。七有两行。愿<persName>佛</persName>证明。八有一行。愿能忍苦。此 <lb ed="X" n="0058c21"/><lb ed="R032" n="0393b12"/>即初也。言齐圣法王者。自在王<persName>佛</persName>名圣法王。第二 <lb ed="X" n="0058c22"/><lb ed="R032" n="0393b13"/>文中云如是三昧智慧为上者。指前四土。名为如 <lb ed="X" n="0058c23"/><lb ed="R032" n="0393b14"/>是。或有四度。離于定慧。为或有四度定慧为上首。 <lb ed="X" n="0058c24"/><lb ed="R032" n="0393b15"/>今誓言如是四度。以定慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0058006" n="0058006"/>为上首也。第三文中云。 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0059a" n="0059a"/> <lb ed="X" n="0059a01"/><lb ed="R032" n="0393b16"/>普行此愿者。如次下言一切恐惧为作大安。名为 <lb ed="X" n="0059a02"/><lb ed="R032" n="0393b17"/>此愿。第四文中有二。一两行对劳而明勝。二一两 <lb ed="X" n="0059a03"/><lb ed="R032" n="0393b18"/>行擧事而显勝。言光明悉照者。逮云<persName>佛</persName>光所照。如 <lb ed="X" n="0059a04"/><lb ed="R032" n="0394a01"/>是世界。精进修行长免难量。亦可以自身光明悉 <lb ed="X" n="0059a05"/><lb ed="R032" n="0394a02"/>照等也。第五第六如文。第七文中有二。一一行请 <lb ed="X" n="0059a06"/><lb ed="R032" n="0394a03"/><name role="" type="person">世自在王<persName>佛</persName></name>为我证明。二一行请世自在王以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0059a07"/><lb ed="R032" n="0394a04"/>神力十方诸<persName>佛</persName>令知我心。言发愿于彼力精所欲 <lb ed="X" n="0059a08"/><lb ed="R032" n="0394a05"/>者。指前所求事。名为于彼。即彼六度等事。名为所 <lb ed="X" n="0059a09"/><lb ed="R032" n="0394a06"/>欲。今<persName>佛</persName>为证<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059001" n="0059001"/>怒力精进修行。第八文易也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a10"/><lb ed="R032" n="0394a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059a1001"><persName>佛</persName>告阿难法藏比丘说此颂<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a1001" n="0059a1001"/><anchor xml:id="beg0059a1001" n="0059a1001"/>已<anchor xml:id="end0059a1001"/><note place="inline">至</note><g ref="#CB02799">勤</g>苦之本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a11"/><lb ed="R032" n="0394a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059a1101">述曰。自下第六叙请。言我当修行至无量妙土者。 <lb ed="X" n="0059a12"/><lb ed="R032" n="0394a09"/>未闻说法时位。地前位故。言我当修行摄取等。闻 <lb ed="X" n="0059a13"/><lb ed="R032" n="0394a10"/>法<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a1301" n="0059a1301"/><anchor xml:id="beg0059a1301" n="0059a1301"/>已<anchor xml:id="end0059a1301"/>五劫思惟登地上故。言我<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a1302" n="0059a1302"/><anchor xml:id="beg0059a1302" n="0059a1302"/>已<anchor xml:id="end0059a1302"/>摄取等也。其修 <lb ed="X" n="0059a14"/><lb ed="R032" n="0394a11"/>行心净自然<persName>佛</persName>土净故。言摄取等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a15"/><lb ed="R032" n="0394a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059a1501"><persName>佛</persName>语阿难时世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059002" n="0059002"/>绕王<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>汝自当知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a16"/><lb ed="R032" n="0394a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059a1601">述曰。第七说法。于中有三。初反问令思。二推深请 <lb ed="X" n="0059a17"/><lb ed="R032" n="0394a14"/>说。二<persName>如来</persName>正说。此即初也。法藏不久。入于初地。若 <lb ed="X" n="0059a18"/><lb ed="R032" n="0394a15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0059a1801" n="0059a1801"/><anchor xml:id="beg0059a1801" n="0059a1801"/>已<anchor xml:id="end0059a1801"/>入初地。心平等故。莊严<persName>佛</persName>土自然现见。如馀经 <lb ed="X" n="0059a19"/><lb ed="R032" n="0394a16"/>说。有分别心故。见丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059003" n="0059003"/>垢等。若无分别者。即见净土。 <lb ed="X" n="0059a20"/><lb ed="R032" n="0394a17"/>是故<persName>佛</persName>告法藏。不久汝自当知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a21"/><lb ed="R032" n="0394a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059a2101">比丘白<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>成满所愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a22"/><lb ed="R032" n="0394b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059a2201">述曰。二文也。法藏位地。既在地前。彼地上行。非其 <lb ed="X" n="0059a23"/><lb ed="R032" n="0394b02"/>境界。是故敢问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a24"/><lb ed="R032" n="0394b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059a2401">尔时<name role="" type="person">世自在王<persName>佛</persName></name><note place="inline">至</note>志愿深廣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0059b" n="0059b"/> <lb ed="X" n="0059b01"/><lb ed="R032" n="0394b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059b0101">述曰。第三<persName>如来</persName>正说。于中有七。初知機。二授法。三 <lb ed="X" n="0059b02"/><lb ed="R032" n="0394b05"/>摄行。四明摄行成。五合显说。六陈愿行。七摄果相。 <lb ed="X" n="0059b03"/><lb ed="R032" n="0394b06"/>此即初也。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b04"/><lb ed="R032" n="0394b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059b0401">即为法藏<note place="inline">至</note>何愿不得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b05"/><lb ed="R032" n="0394b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059b0501">述曰。第二授法。于中有二。初有愿心得果。二说相 <lb ed="X" n="0059b06"/><lb ed="R032" n="0394b09"/>授与。此即初也。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b07"/><lb ed="R032" n="0394b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059b0701">于是<name role="" type="person">世自在王<persName>佛</persName></name><note place="inline">至</note>悉现与之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b08"/><lb ed="R032" n="0394b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059b0801">述曰。第二说相授与。言人天之善善者。明土之因。 <lb ed="X" n="0059b09"/><lb ed="R032" n="0394b12"/>此中秽土因。说名为恶。净土之因。说名为善。非谓 <lb ed="X" n="0059b10"/><lb ed="R032" n="0394b13"/>三性中善性名之为善不善性名为恶。言国土之 <lb ed="X" n="0059b11"/><lb ed="R032" n="0394b14"/>粗妙者。明土之果。此中秽土名之为粗。净土名为 <lb ed="X" n="0059b12"/><lb ed="R032" n="0394b15"/>妙。又说恶趣名粗。善趣名妙<note place="inline">粗与粗字音实无别</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b13"/><lb ed="R032" n="0394b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059b1301">时彼比丘<note place="inline">至</note>殊勝之愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b14"/><lb ed="R032" n="0394b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059b1401">述曰。第三摄行。于中有五。初观相发愿。二其心下 <lb ed="X" n="0059b15"/><lb ed="R032" n="0394b18"/>依愿起行。三具足下修行时节。四阿难白<persName>佛</persName>下明 <lb ed="X" n="0059b16"/><lb ed="R032" n="0395a01"/>命修短。五时法藏下摄行多少。此即初也。由二缘 <lb ed="X" n="0059b17"/><lb ed="R032" n="0395a02"/>故。发起勝心。一闻<persName>佛</persName>说譬如大海等法故。二见严 <lb ed="X" n="0059b18"/><lb ed="R032" n="0395a03"/>净国土故。问<persName>佛</persName>通说粗妙国土。何故唯说严净国 <lb ed="X" n="0059b19"/><lb ed="R032" n="0395a04"/>皆悉现见。不说秽土见。答虽通说二土。而彼所愿 <lb ed="X" n="0059b20"/><lb ed="R032" n="0395a05"/>者。唯净妙土。是以<persName>佛</persName>随彼所乐净土令见。故上云 <lb ed="X" n="0059b21"/><lb ed="R032" n="0395a06"/>应其心愿悉皆与之。又说虽通见二土。发心之由。 <lb ed="X" n="0059b22"/><lb ed="R032" n="0395a07"/>唯是净土。是故偏说。问若如后说者。何故前前云 <lb ed="X" n="0059b23"/><lb ed="R032" n="0395a08"/>应其心愿。解云。随乐净土之心。故言为应。虽有二 <lb ed="X" n="0059b24"/><lb ed="R032" n="0395a09"/>说。初解为勝。且反此上为净土时。不见秽相故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0059c" n="0059c"/> <lb ed="X" n="0059c01"/><lb ed="R032" n="0395a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c0101">其心寂静<note place="inline">至</note>无能及者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c02"/><lb ed="R032" n="0395a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c0201">述曰。二依愿起行现观方便故。言无所著。不求世 <lb ed="X" n="0059c03"/><lb ed="R032" n="0395a12"/>间果故。言一切世间无能及者。又说即无所著故 <lb ed="X" n="0059c04"/><lb ed="R032" n="0395a13"/>言无能及者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c05"/><lb ed="R032" n="0395a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c0501">具足五劫<note place="inline">至</note>淸净之行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c06"/><lb ed="R032" n="0395a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c0601">述曰。第三明修行时节。劫虽有五。唯修一行。所谓 <lb ed="X" n="0059c07"/><lb ed="R032" n="0395a16"/>其心寂静志无所著。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c08"/><lb ed="R032" n="0395a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c0801">阿难白<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>四十二劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c09"/><lb ed="R032" n="0395a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c0901">述曰。第四命修短。问答如文。远云如<persName>佛</persName>之命。法藏 <lb ed="X" n="0059c10"/><lb ed="R032" n="0395b01"/>亦可尔。今谓难定。问若彼得寿多劫。劫尽之时。居 <lb ed="X" n="0059c11"/><lb ed="R032" n="0395b02"/>住何处而修行耶。答远云馀人见其劫尽。其法藏 <lb ed="X" n="0059c12"/><lb ed="R032" n="0395b03"/>等彼国土安稳不动。故得起修。如法花经常在灵 <lb ed="X" n="0059c13"/><lb ed="R032" n="0395b04"/><name role="" type="person">鹫山</name>等。今案后意。始示在秽土。而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059004" n="0059004"/>经现在净土。犹 <lb ed="X" n="0059c14"/><lb ed="R032" n="0395b05"/>如释迦。今准法花论。约日月岁数劫。故言四十二。 <lb ed="X" n="0059c15"/><lb ed="R032" n="0395b06"/>乃五劫非谓大劫也。是故彼论云劫有五种。一日 <lb ed="X" n="0059c16"/><lb ed="R032" n="0395b07"/>二夜。三月。四时。五年故。又说劫长短唯随人心。释 <lb ed="X" n="0059c17"/><lb ed="R032" n="0395b08"/>迦法花会中。亦有至五十劫。彼岂净土<persName>佛</persName>耶。唯是 <lb ed="X" n="0059c18"/><lb ed="R032" n="0395b09"/>随心造作。无别自性。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0059005" n="0059005"/>以以因缘法无所有故。随其 <lb ed="X" n="0059c19"/><lb ed="R032" n="0395b10"/>因缘。无所不有。胡可以定有长短远近之别。是故 <lb ed="X" n="0059c20"/><lb ed="R032" n="0395b11"/>由四十二劫。故知是净土依非为定证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c21"/><lb ed="R032" n="0395b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c2101">时法藏<note place="inline">至</note>淸净之行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c22"/><lb ed="R032" n="0395b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c2201">述曰。摄行多少。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c23"/><lb ed="R032" n="0395b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0059c2301">如是修<anchor xml:id="nkr_note_add_0059c2301" n="0059c2301"/><anchor xml:id="beg0059c2301" n="0059c2301"/>已<anchor xml:id="end0059c2301"/><note place="inline">至</note>淸净之行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c24"/><lb ed="R032" n="0395b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0059c2401">述曰。第四明摄行成。如文。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0060a" n="0060a"/> <lb ed="X" n="0060a01"/><lb ed="R032" n="0395b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0060a0101"><persName>佛</persName>告比丘<note place="inline">至</note>无量大愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0060a02"/><lb ed="R032" n="0395b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0060a0201">述曰。第五令显说。言发起悦可一切大众者。汝今 <lb ed="X" n="0060a03"/><lb ed="R032" n="0395b18"/>所说四十八愿。能利群生。是故闻其所利。一切大 <lb ed="X" n="0060a04"/><lb ed="R032" n="0396a01"/>众。皆能发起悦可之心。言菩萨闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0060a0401" n="0060a0401"/><anchor xml:id="beg0060a0401" n="0060a0401"/>已<anchor xml:id="end0060a0401"/>修行此法者。 <lb ed="X" n="0060a05"/><lb ed="R032" n="0396a02"/>大众之中。有发大心。名为菩萨。闻四十八愿。自能 <lb ed="X" n="0060a06"/><lb ed="R032" n="0396a03"/>修行。其四十八愿。名为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060001" n="0060001"/>比法。言缘致满足无量大 <lb ed="X" n="0060a07"/><lb ed="R032" n="0396a04"/>愿者。汝法藏比丘。缘此利他善因。遂致满足汝所 <lb ed="X" n="0060a08"/><lb ed="R032" n="0396a05"/>求无量大愿。其所求愿。无量无边。非但四十八。然 <lb ed="X" n="0060a09"/><lb ed="R032" n="0396a06"/>具擧一二日。自下第六廣陈愿行。于中有二。初明 <lb ed="X" n="0060a10"/><lb ed="R032" n="0396a07"/>勝愿。二阿难时彼下明勝行。前中有四。初七行利 <lb ed="X" n="0060a11"/><lb ed="R032" n="0396a08"/>愿。二以偈颂三<persName>佛</persName>语下称愿动祥。四空中下显愿 <lb ed="X" n="0060a12"/><lb ed="R032" n="0396a09"/>成就。初中有三。初总标擧。二设我得<persName>佛</persName>下别申愿。 <lb ed="X" n="0060a13"/><lb ed="R032" n="0396a10"/>此即初也。亦可正说中有六。五如前。六正说净土 <lb ed="X" n="0060a14"/><lb ed="R032" n="0396a11"/>因果。以此经以净土因果为宗致。此中有二。一说 <lb ed="X" n="0060a15"/><lb ed="R032" n="0396a12"/>因。二说果。初中先愿後行。愿中小段。如法位说。今 <lb ed="X" n="0060a16"/><lb ed="R032" n="0396a13"/>具依二解而判经文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0060a17"/><lb ed="R032" n="0396a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0060a1701">设我<note place="inline">至</note>正觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0060a18"/><lb ed="R032" n="0396a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0060a1801">述曰。第二文中有四十八愿。然无量淸净平等觉 <lb ed="X" n="0060a19"/><lb ed="R032" n="0396a16"/>经中。但二十四者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060002" n="0060002"/>详者之脱也。一一中皆有二。谓 <lb ed="X" n="0060a20"/><lb ed="R032" n="0396a17"/>愿及誓。愿是希求義。誓是邀制義。皆言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060003" n="0060003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0060003" n="0060003"/><anchor xml:id="beg0060003" n="0060003"/>设<anchor xml:id="end0060003"/>我得<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0060a21"/><lb ed="R032" n="0396a18"/>等是愿言。不取正觉者即是誓言。若约義类者。束 <lb ed="X" n="0060a22"/><lb ed="R032" n="0396b01"/>为十三愿。初两愿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060004" n="0060004"/>愿愿无恶趣。二两愿愿色相齐 <lb ed="X" n="0060a23"/><lb ed="R032" n="0396b02"/>同。三有五愿。愿得五通。四有一愿。一无贪著。五有 <lb ed="X" n="0060a24"/><lb ed="R032" n="0396b03"/>一愿。愿信定聚。六有二愿。愿自身光寿无限。七有 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0060b" n="0060b"/> <lb ed="X" n="0060b01"/><lb ed="R032" n="0396b04"/>二愿。愿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060005" n="0060005"/>望众及寿无限。八有二愿。愿无恶名善声 <lb ed="X" n="0060b02"/><lb ed="R032" n="0396b05"/>普闻。九有三愿。愿往生皆得。十有十二愿。以众生 <lb ed="X" n="0060b03"/><lb ed="R032" n="0396b06"/>及上德满严净。十一有五愿。愿光明普益。十二有 <lb ed="X" n="0060b04"/><lb ed="R032" n="0396b07"/>二愿。天人受乐。十三有九愿。愿自界他方大士获 <lb ed="X" n="0060b05"/><lb ed="R032" n="0396b08"/>益。初中有二。初愿愿国中无三恶道。第二愿愿有 <lb ed="X" n="0060b06"/><lb ed="R032" n="0396b09"/>情后生不随三恶道。二愿文相可见。</p><p xml:id="pX22p0060b0615" cb:place="inline">第二色相 <lb ed="X" n="0060b07"/><lb ed="R032" n="0396b10"/>齐同中。言形色不同等者。因法师云。约实而论亦 <lb ed="X" n="0060b08"/><lb ed="R032" n="0396b11"/>有勝劣。然其状相似故。说无好醜。</p><p xml:id="pX22p0060b0814" cb:place="inline">第三五通愿 <lb ed="X" n="0060b09"/><lb ed="R032" n="0396b12"/>如文。</p><p xml:id="pX22p0060b0903" cb:place="inline">第五愿中。言不住定聚必灭度者等者。辨 <lb ed="X" n="0060b10"/><lb ed="R032" n="0396b13"/>法师云。定聚有三。若入僧祇数故名定聚者十信。 <lb ed="X" n="0060b11"/><lb ed="R032" n="0396b14"/>若不退故名定者十解。第七心<anchor xml:id="nkr_note_add_0060b1101" n="0060b1101"/><anchor xml:id="beg0060b1101" n="0060b1101"/>已<anchor xml:id="end0060b1101"/>上。若得真观故 <lb ed="X" n="0060b12"/><lb ed="R032" n="0396b15"/>名定聚者。初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0060b1201" n="0060b1201"/><anchor xml:id="beg0060b1201" n="0060b1201"/>已<anchor xml:id="end0060b1201"/>上。今此文所说定聚。通于三种。 <lb ed="X" n="0060b13"/><lb ed="R032" n="0396b16"/>以生彼国。要入此定聚。方命终故。然廣明三聚。如 <lb ed="X" n="0060b14"/><lb ed="R032" n="0396b17"/>下当说。咨嗟<note place="inline">音上之伊下之耶实<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060006" n="0060006"/>〔歎〕歎之音也</note>。</p><p xml:id="pX22p0060b1419" cb:place="inline">第九三愿中。初 <lb ed="X" n="0060b15"/><lb ed="R032" n="0396b18"/>愿中言乃至十念若不生者。法位云。是依十法起 <lb ed="X" n="0060b16"/><lb ed="R032" n="0397a01"/>念。非是称名十念。此之上三品言除五逆等者。上 <lb ed="X" n="0060b17"/><lb ed="R032" n="0397a02"/>三品中。无造逆罪者故。若准观经下品下生者。有 <lb ed="X" n="0060b18"/><lb ed="R032" n="0397a03"/>五逆十恶人临终具足十念称<persName>佛</persName>名亦得往生。第 <lb ed="X" n="0060b19"/><lb ed="R032" n="0397a04"/>二愿者。此之中三品。第三愿者。此之下三品。言十 <lb ed="X" n="0060b20"/><lb ed="R032" n="0397a05"/>念。如弥勒所问经说。一者于一切众生常生慈心。 <lb ed="X" n="0060b21"/><lb ed="R032" n="0397a06"/>于一切众生不毁其行终不往生。二者于一切众 <lb ed="X" n="0060b22"/><lb ed="R032" n="0397a07"/>生常起悲心。除残害心。三者守护法心。不惜身命。 <lb ed="X" n="0060b23"/><lb ed="R032" n="0397a08"/>乃至一法不生诽谤。四者于忍辱中。生决定心。五 <lb ed="X" n="0060b24"/><lb ed="R032" n="0397a09"/>者深心淸净不染利养。六者发一切智心。日日常 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0060c" n="0060c"/> <lb ed="X" n="0060c01"/><lb ed="R032" n="0397a10"/>念。无有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060007" n="0060007"/>发妄。七者于一切众生起尊重心。除去憍 <lb ed="X" n="0060c02"/><lb ed="R032" n="0397a11"/>慢。谦下言说。八者于世谈论。不生味著心。九者近 <lb ed="X" n="0060c03"/><lb ed="R032" n="0397a12"/>于觉意。深起种种善根因缘。不生愦闹散乱之心。 <lb ed="X" n="0060c04"/><lb ed="R032" n="0397a13"/>十者除去诸相。正念观<persName>佛</persName>。一之称<persName>佛</persName>名十念。如观 <lb ed="X" n="0060c05"/><lb ed="R032" n="0397a14"/>经说。问若尔何故此中除五逆耶。答远法师二说。 <lb ed="X" n="0060c06"/><lb ed="R032" n="0397a15"/>一云约人分别。造逆罪人有上有下。善趣<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c0601" n="0060c0601"/><anchor xml:id="beg0060c0601" n="0060c0601"/>已<anchor xml:id="end0060c0601"/>前常 <lb ed="X" n="0060c07"/><lb ed="R032" n="0397a16"/>没造逆说为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060008" n="0060008"/>不。善趣位中遇缘造逆说之为上。解 <lb ed="X" n="0060c08"/><lb ed="R032" n="0397a17"/>云。十信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060009" n="0060009"/>如以前名常没。十信<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c0801" n="0060c0801"/><anchor xml:id="beg0060c0801" n="0060c0801"/>已<anchor xml:id="end0060c0801"/>上名为善趣。若上 <lb ed="X" n="0060c09"/><lb ed="R032" n="0397a18"/>人者。必能重悔令罪消灭。故能生彼。观经约此而 <lb ed="X" n="0060c10"/><lb ed="R032" n="0397b01"/>说。下人造逆无重悔故。不得生彼。此经约此。故言 <lb ed="X" n="0060c11"/><lb ed="R032" n="0397b02"/>除也。二约行分别。谓造逆之人。行布定散。观<persName>佛</persName>三 <lb ed="X" n="0060c12"/><lb ed="R032" n="0397b03"/>昧。名之为定。修馀善根。名之为散。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060010" n="0060010"/>六善为不能灭 <lb ed="X" n="0060c13"/><lb ed="R032" n="0397b04"/>除五逆重罪。不得往生。定善力强。能消逆罪。故得 <lb ed="X" n="0060c14"/><lb ed="R032" n="0397b05"/>往生。是故二经各據一也。廣如观经疏也。一云若 <lb ed="X" n="0060c15"/><lb ed="R032" n="0397b06"/>唯造逆者由十念故得生。若造逆罪。亦诽谤法者。 <lb ed="X" n="0060c16"/><lb ed="R032" n="0397b07"/>不得往生。故二经各據一边。馀分别如常。第十有 <lb ed="X" n="0060c17"/><lb ed="R032" n="0397b08"/>十二愿中。言一生補处者。且约秽土菩萨有四种。 <lb ed="X" n="0060c18"/><lb ed="R032" n="0397b09"/>一住定菩萨。谓修相好业百劫中菩萨。定離四过 <lb ed="X" n="0060c19"/><lb ed="R032" n="0397b10"/>失。得二果报。住此定位。故言住定也。二近<persName>佛</persName>地菩 <lb ed="X" n="0060c20"/><lb ed="R032" n="0397b11"/>萨。若通说者。亦是位定也。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0060011" n="0060011"/>利说者。<name role="" type="person">知足天</name>以落 <lb ed="X" n="0060c21"/><lb ed="R032" n="0397b12"/>一生是也。三一生補处菩萨。<name role="" type="person">知足天</name>菩萨。受此天 <lb ed="X" n="0060c22"/><lb ed="R032" n="0397b13"/>一生<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c2201" n="0060c2201"/><anchor xml:id="beg0060c2201" n="0060c2201"/>已<anchor xml:id="end0060c2201"/>。能補<persName>佛</persName>处故。四最後生菩萨。谓成<persName>佛</persName>之身 <lb ed="X" n="0060c23"/><lb ed="R032" n="0397b14"/>若约净土者。未见成文。然基法师云。净土观音菩 <lb ed="X" n="0060c24"/><lb ed="R032" n="0397b15"/>萨。虽一生補处。而不在天。不同秽土。问若依基解。 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0061a" n="0061a"/> <lb ed="X" n="0061a01"/><lb ed="R032" n="0397b16"/>今是观音。即是身中成<persName>佛</persName>耶。各後身耶。答彼亦未 <lb ed="X" n="0061a02"/><lb ed="R032" n="0397b17"/>别说。今依解義。应述二解。一云更受後身方成正 <lb ed="X" n="0061a03"/><lb ed="R032" n="0397b18"/>觉。以最後身方成<persName>佛</persName>故二云即是此身中成<persName>佛</persName>。即 <lb ed="X" n="0061a04"/><lb ed="R032" n="0398a01"/>此一生中成<persName>佛</persName>故。言一生同秽土。何以故秽土一 <lb ed="X" n="0061a05"/><lb ed="R032" n="0398a02"/>生菩萨。在于天上。净土一生菩萨。不在天上。既尔 <lb ed="X" n="0061a06"/><lb ed="R032" n="0398a03"/>何妨秽土一生菩萨受後身方成<persName>佛</persName>。而净土一生 <lb ed="X" n="0061a07"/><lb ed="R032" n="0398a04"/>菩萨即是身中成<persName>佛</persName>之也。亦可观音菩萨在于下 <lb ed="X" n="0061a08"/><lb ed="R032" n="0398a05"/>处。名近<persName>佛</persName>地。彼弥陀<persName>佛</persName>将来之时。生于知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061001" n="0061001"/>是。名一 <lb ed="X" n="0061a09"/><lb ed="R032" n="0398a06"/>生補处。更待成文。言除具本愿者。随本愿力。而受 <lb ed="X" n="0061a10"/><lb ed="R032" n="0398a07"/>多生故。法藏誓言。他方未至一生補处位菩萨。来 <lb ed="X" n="0061a11"/><lb ed="R032" n="0398a08"/>生我国者。必定至一生補处位也。言现其德本诸 <lb ed="X" n="0061a12"/><lb ed="R032" n="0398a09"/>所求欲供养之具者。其所求名礼香等之供养具。 <lb ed="X" n="0061a13"/><lb ed="R032" n="0398a10"/>名为德本。以众功德由供养而起。故言德本。彼安 <lb ed="X" n="0061a14"/><lb ed="R032" n="0398a11"/>乐国菩萨。随乐现<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061002" n="0061002"/>乐前供养之具。若不尔者。不取 <lb ed="X" n="0061a15"/><lb ed="R032" n="0398a12"/>正觉。言不能演说一切智者不取正觉者。谓能演 <lb ed="X" n="0061a16"/><lb ed="R032" n="0398a13"/>说一切智之境故。言金刚那罗延者。那罗延是梵 <lb ed="X" n="0061a17"/><lb ed="R032" n="0398a14"/>音。此翻勝力。然毘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061003" n="0061003"/>细天力等风轮力。是故同得那 <lb ed="X" n="0061a18"/><lb ed="R032" n="0398a15"/>罗延名。<note place="inline">出元晓师金光明记及小论说</note>经言弥陀<persName>佛</persName>身长六十万 <lb ed="X" n="0061a19"/><lb ed="R032" n="0398a16"/>亿那由他恒河沙由旬。既尔树下身高何成莊严。 <lb ed="X" n="0061a20"/><lb ed="R032" n="0398a17"/>答令因师三说。一云观经所明<persName>佛</persName>。约他受用门而 <lb ed="X" n="0061a21"/><lb ed="R032" n="0398a18"/>显殊勝。此经所明树。约变化边。故无相违。谓若变 <lb ed="X" n="0061a22"/><lb ed="R032" n="0398b01"/>化身者。短于树故。二云<persName>佛</persName>德不可思议。彼廣长身 <lb ed="X" n="0061a23"/><lb ed="R032" n="0398b02"/>荫于一尺树。于<persName>佛</persName>非难。况四百万里者也。三云此 <lb ed="X" n="0061a24"/><lb ed="R032" n="0398b03"/>云四百万里者。<persName>佛</persName>顶<anchor xml:id="nkr_note_add_0061a2401" n="0061a2401"/><anchor xml:id="beg0061a2401" n="0061a2401"/>已<anchor xml:id="end0061a2401"/>上去<persName>佛</persName>足量。若幷<persName>佛</persName>身相 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0061b" n="0061b"/> <lb ed="X" n="0061b01"/><lb ed="R032" n="0398b04"/>称之长。即是六十万亿那由他恒河沙由旬。有馀 <lb ed="X" n="0061b02"/><lb ed="R032" n="0398b05"/>四百万里也。亦可彼<persName>佛</persName>尺步所计四百万里也。</p> <lb ed="X" n="0061b03"/><lb ed="R032" n="0398b06"/><p xml:id="pX22p0061b0301">第十一有五愿中。言无生法忍者。初地无生忍。言 <lb ed="X" n="0061b04"/><lb ed="R032" n="0398b07"/>无生法忍者。基云。由无法教而记忍可心故。言无 <lb ed="X" n="0061b05"/><lb ed="R032" n="0398b08"/>生忍也。憬法师云。无生忍者。显人空智。无法忍者。 <lb ed="X" n="0061b06"/><lb ed="R032" n="0398b09"/>显法空智。</p><p xml:id="pX22p0061b0605" cb:place="inline">第十三有九愿中。言净解脱三昧者。 <lb ed="X" n="0061b07"/><lb ed="R032" n="0398b10"/>八解中第三解脱。名为净解脱。缘色解脱中。是最 <lb ed="X" n="0061b08"/><lb ed="R032" n="0398b11"/>勝故。须别说之。又说所有三昧。離繫缚故。名净解 <lb ed="X" n="0061b09"/><lb ed="R032" n="0398b12"/>脱。言普等三昧者。由此三昧力。普见诸<persName>佛</persName>世界。故 <lb ed="X" n="0061b10"/><lb ed="R032" n="0398b13"/>言为普。平等现见无所不见。故言为等。言第一第 <lb ed="X" n="0061b11"/><lb ed="R032" n="0398b14"/>二第三法忍者。法位云。案<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061004" n="0061004"/>人王经有五忍。谓伏忍 <lb ed="X" n="0061b12"/><lb ed="R032" n="0398b15"/>信忍顺忍无生忍寂灭忍。伏忍位在地前。习种姓 <lb ed="X" n="0061b13"/><lb ed="R032" n="0398b16"/>种道种。信忍位在初二三地。顺忍位在四五六地。 <lb ed="X" n="0061b14"/><lb ed="R032" n="0398b17"/>无生忍位七八九地。寂灭忍位在第十地及<persName>佛</persName>地。 <lb ed="X" n="0061b15"/><lb ed="R032" n="0398b18"/>今此中言第一二三者。即是初三忍。今谓即此经 <lb ed="X" n="0061b16"/><lb ed="R032" n="0399a01"/>下所明三忍。谓音响忍柔顺忍无生忍是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0061b17"/><lb ed="R032" n="0399a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0061b1701"><persName>佛</persName>告阿难<note place="inline">至</note>颂曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0061b18"/><lb ed="R032" n="0399a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0061b1801">述曰。第二偈颂。于中有二。初经宗长行序二正说 <lb ed="X" n="0061b19"/><lb ed="R032" n="0399a04"/>偈颂。此即初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0061b20"/><lb ed="R032" n="0399a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0061b2001">我建超世愿<note place="inline">至</note>誓不成正觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0061b21"/><lb ed="R032" n="0399a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0061b2101">述曰。第二偈颂中。有十一行颂。分为三。初三行颂 <lb ed="X" n="0061b22"/><lb ed="R032" n="0399a07"/>总颂誓。二有七颂总颂愿。三有一颂祈验。此即初 <lb ed="X" n="0061b23"/><lb ed="R032" n="0399a08"/>也。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0061b24"/><lb ed="R032" n="0399a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0061b2401">離欲深正念<note place="inline">至</note>等此最勝尊。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0061c" n="0061c"/> <lb ed="X" n="0061c01"/><lb ed="R032" n="0399a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0061c0101">述曰。第二七颂颂愿有七。一定忍慧二利愿。二神 <lb ed="X" n="0061c02"/><lb ed="R032" n="0399a11"/>光消徐冥难愿。三开眼灭闭恶道愿。四威闭天光 <lb ed="X" n="0061c03"/><lb ed="R032" n="0399a12"/>愿。五雨大法雨<persName>佛</persName>大修因成<persName>佛</persName>愿。七等<persName>世尊</persName>愿。此 <lb ed="X" n="0061c04"/><lb ed="R032" n="0399a13"/>七行颂如次愿七愿。今随难解。言離欲深正念者。 <lb ed="X" n="0061c05"/><lb ed="R032" n="0399a14"/>显定心也。以根本定離欲方得故。问何故明定。擧 <lb ed="X" n="0061c06"/><lb ed="R032" n="0399a15"/>深正念。答定品中念增上故。又说得言方深正念 <lb ed="X" n="0061c07"/><lb ed="R032" n="0399a16"/>故。言净慧修梵行者。明慧也。若得净慧者。欲顺離 <lb ed="X" n="0061c08"/><lb ed="R032" n="0399a17"/>边淸净行。故修梵行。其所愿求。虽有众多。而勝唯 <lb ed="X" n="0061c09"/><lb ed="R032" n="0399a18"/>定慧。故偏说之。言志求无上尊者。即是自利。言为 <lb ed="X" n="0061c10"/><lb ed="R032" n="0399b01"/>诸<persName>天人师</persName>者。即是利他。言消除三垢冥者。远公以 <lb ed="X" n="0061c11"/><lb ed="R032" n="0399b02"/>小乘法令灭三毒。言开彼智慧眼。闭恶道开善趣。 <lb ed="X" n="0061c12"/><lb ed="R032" n="0399b03"/>今谓未心大小教别应作是说。消除三毒者。由彼 <lb ed="X" n="0061c13"/><lb ed="R032" n="0399b04"/>信心故。闭恶道者。由彼智慧故。谓初见神光而起 <lb ed="X" n="0061c14"/><lb ed="R032" n="0399b05"/>信心。内消三毒。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061005" n="0061005"/>名。</p> <lb ed="X" n="0061c15"/><lb ed="R032" n="0399b06"/><p xml:id="pX22p0061c1501">二门勝行。上来明愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0061c1501" n="0061c1501"/><anchor xml:id="beg0061c1501" n="0061c1501"/>已<anchor xml:id="end0061c1501"/>。</p> <lb ed="X" n="0061c16"/><lb ed="R032" n="0399b07"/><p xml:id="pX22p0061c1601">自下第二明勝行人。有经曰阿难时彼比丘也。若 <lb ed="X" n="0061c17"/><lb ed="R032" n="0399b08"/>有愿无行。愿即虚伪。若有除三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061006" n="0061006"/>恬外離横难名济 <lb ed="X" n="0061c18"/><lb ed="R032" n="0399b09"/>难。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061007" n="0061007"/>名济难。其济难事。是分明故。言为明济。信心既 <lb ed="X" n="0061c19"/><lb ed="R032" n="0399b10"/>兴。智慧随生。融灭无明。暗心既净。故众生净。永不 <lb ed="X" n="0061c20"/><lb ed="R032" n="0399b11"/>生恶道。故言闭塞。常生人天故言通达善趣门。祚 <lb ed="X" n="0061c21"/><lb ed="R032" n="0399b12"/><note place="inline">音之阿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0061008" n="0061008"/>〔文〕实福也助也</note>戢<note place="inline">音什实集也</note>言供养一切<persName>佛</persName>具足众德 <lb ed="X" n="0061c22"/><lb ed="R032" n="0399b13"/>本者。万行之中。檀那为首。四摄之行。佈施为初。是 <lb ed="X" n="0061c23"/><lb ed="R032" n="0399b14"/>以供养名众德本。言愿慧悉成满者。立愿而言所 <lb ed="X" n="0061c24"/><lb ed="R032" n="0399b15"/>有诸慧皆悉成满能为界雄言愿。言愿我功德力 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0062a" n="0062a"/> <lb ed="X" n="0062a01"/><lb ed="R032" n="0399b16"/>者。功德慧谓智慧五愿。而言功德智慧二种成就。 <lb ed="X" n="0062a02"/><lb ed="R032" n="0399b17"/>等此<persName>世尊</persName>。指<name role="" type="person">世自在王<persName>佛</persName></name>。名之为此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a03"/><lb ed="R032" n="0399b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a0301">斯愿若剋果<note place="inline">至</note>当雨珍妙花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a04"/><lb ed="R032" n="0400a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a0401">述曰。第三一欲所验。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a05"/><lb ed="R032" n="0400a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a0501"><persName>佛</persName>语阿难<note place="inline">至</note>说此欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062001" n="0062001"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0062a0501" n="0062a0501"/><anchor xml:id="beg0062a0501" n="0062a0501"/>已<anchor xml:id="end0062a0501"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a06"/><lb ed="R032" n="0400a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0062002" n="0062002"/>远曰自下第三勤。于中有二。初结前。二动<g ref="#CB17728">𦎒</g>。此即 <lb ed="X" n="0062a07"/><lb ed="R032" n="0400a04"/>初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a08"/><lb ed="R032" n="0400a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a0801">应时普地六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a09"/><lb ed="R032" n="0400a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a0901">述曰。二初结前。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062003" n="0062003"/>二。</p> <lb ed="X" n="0062a10"/><lb ed="R032" n="0400a07"/><p xml:id="pX22p0062a1001">位云。第二文中有三。一动地。二雨花。三声乐。此即 <lb ed="X" n="0062a11"/><lb ed="R032" n="0400a08"/>初也。下二文如文。今谓此中有二。一动地。二雨花。 <lb ed="X" n="0062a12"/><lb ed="R032" n="0400a09"/>自然以下属第四段。何以故前所祈愿。唯是动地 <lb ed="X" n="0062a13"/><lb ed="R032" n="0400a10"/>雨花。非谓音乐故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a14"/><lb ed="R032" n="0400a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a1401">自然音乐<note place="inline">至</note>深乐寂灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a15"/><lb ed="R032" n="0400a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a1501">述曰。自下第四显愿成就。言于是法藏比丘至不 <lb ed="X" n="0062a16"/><lb ed="R032" n="0400a13"/>虚。指上动地雨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062004" n="0062004"/>化及与赞言。名为于是法藏比丘。 <lb ed="X" n="0062a17"/><lb ed="R032" n="0400a14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0062005" n="0062005"/>国彼三事。作如是念。我若具足修行圆满者。如我 <lb ed="X" n="0062a18"/><lb ed="R032" n="0400a15"/>所以如是大愿诚谛不虚。言超出世间深乐寂灭 <lb ed="X" n="0062a19"/><lb ed="R032" n="0400a16"/>者。既作此念<anchor xml:id="nkr_note_add_0062a1901" n="0062a1901"/><anchor xml:id="beg0062a1901" n="0062a1901"/>已<anchor xml:id="end0062a1901"/>。都不愿乐世间果。深心愿乐寂灭 <lb ed="X" n="0062a20"/><lb ed="R032" n="0400a17"/>涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a21"/><lb ed="R032" n="0400a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062a2101">阿难法藏比丘<note place="inline">至</note>建此愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0062a2101" n="0062a2101"/><anchor xml:id="beg0062a2101" n="0062a2101"/>已<anchor xml:id="end0062a2101"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a22"/><lb ed="R032" n="0400b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062a2201">述曰。廣陈愿行中有二。一明赫愿行无愿行即非 <lb ed="X" n="0062a23"/><lb ed="R032" n="0400b02"/>尽是故明以<anchor xml:id="nkr_note_add_0062a2301" n="0062a2301"/><anchor xml:id="beg0062a2301" n="0062a2301"/>已<anchor xml:id="end0062a2301"/>次明其行。此中即二。一结前。二起 <lb ed="X" n="0062a24"/><lb ed="R032" n="0400b03"/>行。此即初也。若依一解。明因中有二。一明愿。二明 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0062b" n="0062b"/> <lb ed="X" n="0062b01"/><lb ed="R032" n="0400b04"/>行。上来明愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0062b0101" n="0062b0101"/><anchor xml:id="beg0062b0101" n="0062b0101"/>已<anchor xml:id="end0062b0101"/>。自下第二明行。此即二段。如或言 <lb ed="X" n="0062b02"/><lb ed="R032" n="0400b05"/>诸天魔梵龙神八部者。除魔梵所馀名诸。即此魔 <lb ed="X" n="0062b03"/><lb ed="R032" n="0400b06"/>梵。及诸天。即是八部之中天也。龙谓即是八部之 <lb ed="X" n="0062b04"/><lb ed="R032" n="0400b07"/>中第二。神谓後六。谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062006" n="0062006"/>衣叉健闼波阿修罗迦楼罗 <lb ed="X" n="0062b05"/><lb ed="R032" n="0400b08"/>紧那罗摩睺罗伽。然即诸天魔梵龙神即是八部 <lb ed="X" n="0062b06"/><lb ed="R032" n="0400b09"/>大众也。言发斯弘誓者。四十八愿中。一一皆具誓 <lb ed="X" n="0062b07"/><lb ed="R032" n="0400b10"/>愿。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0062b0701" n="0062b0701"/><anchor xml:id="beg0062b0701" n="0062b0701"/>已<anchor xml:id="end0062b0701"/>说故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062b08"/><lb ed="R032" n="0400b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062b0801">一向专志<note place="inline">至</note>无变。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062b09"/><lb ed="R032" n="0400b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062b0901">述曰。第二起行中有二。一总明起行。二别起行。此 <lb ed="X" n="0062b10"/><lb ed="R032" n="0400b13"/>即初也。为得妙土而起行故。先明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062007" n="0062007"/>惠志莊严妙土。 <lb ed="X" n="0062b11"/><lb ed="R032" n="0400b14"/>问所专志莊严妙土。是狭小耶。是廣大耶。与馀妙 <lb ed="X" n="0062b12"/><lb ed="R032" n="0400b15"/>土为等为勝。又为有衰变。为不尔耶。答为此等。问 <lb ed="X" n="0062b13"/><lb ed="R032" n="0400b16"/>故所修<persName>佛</persName>国等文相可见。问此上三中是何。答法 <lb ed="X" n="0062b14"/><lb ed="R032" n="0400b17"/>位云。是自受用土。今谓虽有此理。而远之意。何故 <lb ed="X" n="0062b15"/><lb ed="R032" n="0400b18"/>伏所愿土而起此行。故谓前所愿国土是众生所 <lb ed="X" n="0062b16"/><lb ed="R032" n="0401a01"/>生。如何得是自受用土。可说此应化土。虽应化土。 <lb ed="X" n="0062b17"/><lb ed="R032" n="0401a02"/>而无须弥七金山等。言开廓等。若依一解。正起行 <lb ed="X" n="0062b18"/><lb ed="R032" n="0401a03"/>中有二。先正明起行。二问答分别。初中先总後别 <lb ed="X" n="0062b19"/><lb ed="R032" n="0401a04"/>等。小同法位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062b20"/><lb ed="R032" n="0401a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062b2001">于不可思议兆载永劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062b21"/><lb ed="R032" n="0401a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062b2101">述曰。第二别明起行。于中有四。初明自利行。二明 <lb ed="X" n="0062b22"/><lb ed="R032" n="0401a07"/>利他行。三明兼利行。四明行功能。前中有四。初长 <lb ed="X" n="0062b23"/><lb ed="R032" n="0401a08"/>时修。二无馀修。三无间修。四恭敬修。此即初。兆载。 <lb ed="X" n="0062b24"/><lb ed="R032" n="0401a09"/>黄帝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062008" n="0062008"/>笔三品。今且擧一十千亿为兆。十千兆为京。 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0062c" n="0062c"/> <lb ed="X" n="0062c01"/><lb ed="R032" n="0401a10"/>十千京为姟。十千姟为抒。十千抒为<g ref="#CB04577">匹</g>。十千<g ref="#CB04577">匹</g>为 <lb ed="X" n="0062c02"/><lb ed="R032" n="0401a11"/>载。今案慧大论抄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062009" n="0062009"/>漠地大数有十五。一一。二十。三 <lb ed="X" n="0062c03"/><lb ed="R032" n="0401a12"/>百。四千。五万。大亿。七兆。八景。九改。十俱。十一间。十 <lb ed="X" n="0062c04"/><lb ed="R032" n="0401a13"/>二紫。十三让。十四政。十五载。然初擧中间一致显 <lb ed="X" n="0062c05"/><lb ed="R032" n="0401a14"/>其长劫。兆唯尔时如千人单也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c06"/><lb ed="R032" n="0401a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062c0601">积殖菩萨<note place="inline">至</note>先意承问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c07"/><lb ed="R032" n="0401a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062c0701">述曰。第二无馀修。言不生欲觉等者。不生三恶觉 <lb ed="X" n="0062c08"/><lb ed="R032" n="0401a17"/>故。此中说寻。名之为觉。理实通伺。然约粗现及初 <lb ed="X" n="0062c09"/><lb ed="R032" n="0401a18"/>地。故且说寻也。言不生欲想等者。不起三恶想故。 <lb ed="X" n="0062c10"/><lb ed="R032" n="0401b01"/>此中想是因恶。由恶想方恶寻起故。言不著色声 <lb ed="X" n="0062c11"/><lb ed="R032" n="0401b02"/>香味之法者。五欲之中且擧所造。故独略不说。言 <lb ed="X" n="0062c12"/><lb ed="R032" n="0401b03"/>忍力成就不计众苦者。耐恶害忍等成就故也。言 <lb ed="X" n="0062c13"/><lb ed="R032" n="0401b04"/>小欲知足者。小欲缘未来。知足缘现在。二中知足 <lb ed="X" n="0062c14"/><lb ed="R032" n="0401b05"/>勝。是故四圣种中唯取知足。言无染恚痴者。无三 <lb ed="X" n="0062c15"/><lb ed="R032" n="0401b06"/>毒故。言和颜者身业。言爱语者口业。言先意承问 <lb ed="X" n="0062c16"/><lb ed="R032" n="0401b07"/>者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062010" n="0062010"/>意。以善意为先。故言先意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c17"/><lb ed="R032" n="0401b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062c1701">勇猛精进<note place="inline">至</note>群生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c18"/><lb ed="R032" n="0401b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062c1801">述曰。第三无间修。言淸白之法者。此中应有七善。 <lb ed="X" n="0062c19"/><lb ed="R032" n="0401b10"/>然且擧二善。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0062011" n="0062011"/>三以惠利群生者。以惠施利故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c20"/><lb ed="R032" n="0401b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062c2001">恭敬三宝奉侍师长。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c21"/><lb ed="R032" n="0401b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062c2101">述曰。第四恭敬修。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c22"/><lb ed="R032" n="0401b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0062c2201">以大莊严<note place="inline">至</note>功德成就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c23"/><lb ed="R032" n="0401b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0062c2301">述曰。第一利他行。若自利不成。无由利物。故擧前 <lb ed="X" n="0062c24"/><lb ed="R032" n="0401b15"/>自利。为利生基。故言以大莊严等也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0063a" n="0063a"/> <lb ed="X" n="0063a01"/><lb ed="R032" n="0401b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a0101">住空无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063001" n="0063001"/>想<note place="inline">至</note>如化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a02"/><lb ed="R032" n="0401b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a0201">述曰。第三兼利行。于中有二。初别明诸行。二如是 <lb ed="X" n="0063a03"/><lb ed="R032" n="0401b18"/>下总结。前中有三。初明三业调柔行。二明六度離 <lb ed="X" n="0063a04"/><lb ed="R032" n="0402a01"/>著行。三明神通示现行。初中即三。一意业调柔。二 <lb ed="X" n="0063a05"/><lb ed="R032" n="0402a02"/>口业调柔。三身业调柔。此即初也。言无作无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063002" n="0063002"/>尽者。 <lb ed="X" n="0063a06"/><lb ed="R032" n="0402a03"/>因无所作。果无所起。故谓唯假有。无实因果故。又 <lb ed="X" n="0063a07"/><lb ed="R032" n="0402a04"/>说无作者故言为无作。无受者故言为无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063003" n="0063003"/>趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a08"/><lb ed="R032" n="0402a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a0801">远離<note place="inline">至</note>兼利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a09"/><lb ed="R032" n="0402a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a0901">述曰。二口<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063004" n="0063004"/>案调<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063005" n="0063005"/>兼。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a10"/><lb ed="R032" n="0402a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a1001">弃国<note place="inline">至</note>财色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a11"/><lb ed="R032" n="0402a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a1101">述曰。三身业调柔。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a12"/><lb ed="R032" n="0402a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a1201">自行<note place="inline">至</note>令行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a13"/><lb ed="R032" n="0402a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a1301">述曰。第二六度離著行。于中有二。初二行。二释。此 <lb ed="X" n="0063a14"/><lb ed="R032" n="0402a11"/>即初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a15"/><lb ed="R032" n="0402a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a1501">无央<note place="inline">至</note>自然发应。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a16"/><lb ed="R032" n="0402a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a1601">述曰。第二释中。先释自利行。二释利他行。此即初 <lb ed="X" n="0063a17"/><lb ed="R032" n="0402a14"/>也。言在意所欲等者。有意所欲。宝藏而应故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a18"/><lb ed="R032" n="0402a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a1801">教化<note place="inline">至</note>之道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a19"/><lb ed="R032" n="0402a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a1901">述曰。二释利他行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a20"/><lb ed="R032" n="0402a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a2001">或为长者<note place="inline">至</note>一切诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a21"/><lb ed="R032" n="0402a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a2101">述曰。第三神通示现行。此中长者者是随类生。刹 <lb ed="X" n="0063a22"/><lb ed="R032" n="0402b01"/>利等者是勝生。六欲天主等者是增上生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a23"/><lb ed="R032" n="0402b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063a2301">如是<note place="inline">至</note>称说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a24"/><lb ed="R032" n="0402b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063a2401">述曰。第二总结也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0063b" n="0063b"/> <lb ed="X" n="0063b01"/><lb ed="R032" n="0402b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b0101">口气香<note place="inline">至</note>而得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b02"/><lb ed="R032" n="0402b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b0201">述曰。第四显行功德。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b03"/><lb ed="R032" n="0402b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b0301">阿难白<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>为今现在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b04"/><lb ed="R032" n="0402b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b0401">述曰。法位云。自下第七摄果相。愿行若成就。终不 <lb ed="X" n="0063b05"/><lb ed="R032" n="0402b08"/>虚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063006" n="0063006"/>忌故。今明摄果相。于中有二。初<persName>佛</persName>摄果相。二徒 <lb ed="X" n="0063b06"/><lb ed="R032" n="0402b09"/>众摄果相。前中有七。初明成<persName>佛</persName>时节。二明器世莊 <lb ed="X" n="0063b07"/><lb ed="R032" n="0402b10"/>严。三明报相妙。四摄命修短。五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063007" n="0063007"/>从众多小。六宝树 <lb ed="X" n="0063b08"/><lb ed="R032" n="0402b11"/>丽。七楼阁槃鬱。别中有二。初明成<persName>佛</persName>。二明时节。前 <lb ed="X" n="0063b09"/><lb ed="R032" n="0402b12"/>中先问后答。此即初。若依一解。自下第二问答分 <lb ed="X" n="0063b10"/><lb ed="R032" n="0402b13"/>别。此中二反问答。如文可见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b11"/><lb ed="R032" n="0402b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b1101"><persName>佛</persName>告阿难<note place="inline">至</note>名曰安乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b12"/><lb ed="R032" n="0402b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b1201">述曰。二答也。案法花经大通智勝<persName>佛</persName>。有十六王子。 <lb ed="X" n="0063b13"/><lb ed="R032" n="0402b16"/>其第九第十。现在西方作<persName>佛</persName>。一名弥陀。二名度一 <lb ed="X" n="0063b14"/><lb ed="R032" n="0402b17"/>切世间苦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063008" n="0063008"/>提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b15"/><lb ed="R032" n="0402b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b1501">阿难又问<note place="inline">至</note>幾时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b16"/><lb ed="R032" n="0403a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b1601">述曰。第二明时节。此即问也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b17"/><lb ed="R032" n="0403a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b1701"><persName>佛</persName>言<note place="inline">至</note>十劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b18"/><lb ed="R032" n="0403a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063b1801">述曰。答意所见。若平等觉经。径十八劫。大阿弥陀 <lb ed="X" n="0063b19"/><lb ed="R032" n="0403a04"/>经径十小劫。然是同本定说译家得失。未知是非。 <lb ed="X" n="0063b20"/><lb ed="R032" n="0403a05"/>然因法师会小八别二说。一云实小字而言。八者 <lb ed="X" n="0063b21"/><lb ed="R032" n="0403a06"/>是谬。何以故。此经及小经皆云十劫故。一云实十 <lb ed="X" n="0063b22"/><lb ed="R032" n="0403a07"/>八。然小经中十者。约大数可。若依此说。无量淸净 <lb ed="X" n="0063b23"/><lb ed="R032" n="0403a08"/>平等觉经为正。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063b24"/><lb ed="R032" n="0403a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0063b2401">其<persName>佛</persName>国土自然<note place="inline">至</note>犹如第六天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063009" n="0063009"/>众。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0063c" n="0063c"/> <lb ed="X" n="0063c01"/><lb ed="R032" n="0403a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0063c0101">述曰。第二器世莊严。于中有二。初修有善严。二明 <lb ed="X" n="0063c02"/><lb ed="R032" n="0403a11"/>无恶相。此即初也。一云上来明净土因<anchor xml:id="nkr_note_add_0063c0201" n="0063c0201"/><anchor xml:id="beg0063c0201" n="0063c0201"/>已<anchor xml:id="end0063c0201"/>。自下第 <lb ed="X" n="0063c03"/><lb ed="R032" n="0403a12"/>二显净土果。義积师云。往生论释此以後经文。是 <lb ed="X" n="0063c04"/><lb ed="R032" n="0403a13"/>故彼论云。我依修多罗真实功德相说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063010" n="0063010"/>愿偈总持 <lb ed="X" n="0063c05"/><lb ed="R032" n="0403a14"/>与<persName>佛</persName>教相应故。解云。若此经中不说十七功德等 <lb ed="X" n="0063c06"/><lb ed="R032" n="0403a15"/>者。论<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063011" n="0063011"/>至依何经故。言我依等。以观经等三净土经 <lb ed="X" n="0063c07"/><lb ed="R032" n="0403a16"/>皆不说故。然功德愿与论不同者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063012" n="0063012"/>论不同者。论求 <lb ed="X" n="0063c08"/><lb ed="R032" n="0403a17"/>性相。经依次第。不可啧也。彼论观察有三种。一明 <lb ed="X" n="0063c09"/><lb ed="R032" n="0403a18"/>国土有十七功德。二明国主有八功德。三明菩萨 <lb ed="X" n="0063c10"/><lb ed="R032" n="0403b01"/>有四功德。今此经中。亦有此三种。彼论云真实功 <lb ed="X" n="0063c11"/><lb ed="R032" n="0403b02"/>德相者。谓據勝故。且说他受用土相。令生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063013" n="0063013"/>作乐。今 <lb ed="X" n="0063c12"/><lb ed="R032" n="0403b03"/>此牒经文中有三。谓一量功德。二形相功德。三种 <lb ed="X" n="0063c13"/><lb ed="R032" n="0403b04"/>种事功德。初中有二。一明宝数量。二界分量。言其 <lb ed="X" n="0063c14"/><lb ed="R032" n="0403b05"/><persName>佛</persName>国土至为地者。第一数量。言恢廓至限极者。第 <lb ed="X" n="0063c15"/><lb ed="R032" n="0403b06"/>二分量。论约第二文故。云究竟如虚空廣大无边 <lb ed="X" n="0063c16"/><lb ed="R032" n="0403b07"/>际也。然明七宝。略有二种。一轮王别<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063014" n="0063014"/>十宝。二诸人 <lb ed="X" n="0063c17"/><lb ed="R032" n="0403b08"/>通七宝。言轮王七宝者。一马宝。二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0063015" n="0063015"/>鸟宝。三宝藏臣 <lb ed="X" n="0063c18"/><lb ed="R032" n="0403b09"/>宝。四主兵臣宝。五玉女宝。六如意珠宝。七轮宝。二 <lb ed="X" n="0063c19"/><lb ed="R032" n="0403b10"/>通七宝者。经文处处不同。若约普门品及金光明 <lb ed="X" n="0063c20"/><lb ed="R032" n="0403b11"/>经。一金银。二琉璃。三车<g ref="#CB00006">磲</g>。四玛瑙。五珊瑚。六琥珀。 <lb ed="X" n="0063c21"/><lb ed="R032" n="0403b12"/>七珍珠。若依法花经第一显。一金。二银。三珊瑚。基 <lb ed="X" n="0063c22"/><lb ed="R032" n="0403b13"/>云红赤色名脂似树形。四珍珠。五摩尼。六车<g ref="#CB00006">磲</g>。基 <lb ed="X" n="0063c23"/><lb ed="R032" n="0403b14"/>云靑白开色。七玛瑙。基云色如玛瑙。故从之为名。 <lb ed="X" n="0063c24"/><lb ed="R032" n="0403b15"/>今此经文。除珍珠开为七。如文。恢<note place="inline">音苦<g ref="#CB01926">灰</g>实大也</note>言悉相 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0064a" n="0064a"/> <lb ed="X" n="0064a01"/><lb ed="R032" n="0403b16"/>杂厕至奇丽者。二明形相功德。如彼论说。净光明 <lb ed="X" n="0064a02"/><lb ed="R032" n="0403b17"/>满足如镜日月轮故。解云。光明是显色。然取镜等 <lb ed="X" n="0064a03"/><lb ed="R032" n="0403b18"/>方圆等相故。言形相功德也。熀曜<note place="inline">上又作愔。音由狗实感也曜也 <lb ed="X" n="0064a04"/><lb ed="R032" n="0404a01"/>下又作耀亦作耀。音以照实光也明也。上字又作焜。古恩反实明也</note>言淸净莊严至 <lb ed="X" n="0064a05"/><lb ed="R032" n="0404a02"/>第六天宝者。三明种种事功德。如论云。备诸珍宝 <lb ed="X" n="0064a06"/><lb ed="R032" n="0404a03"/>性具足妙莊严故。解云。经中说众宝中精。论中云 <lb ed="X" n="0064a07"/><lb ed="R032" n="0404a04"/>备诸珍宝性。文异義同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064a08"/><lb ed="R032" n="0404a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064a0801">又其国土<note place="inline">至</note>常和调适。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064a09"/><lb ed="R032" n="0404a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064a0901">述曰。二无恶相。此中即二。一明所无。二问答料简。 <lb ed="X" n="0064a10"/><lb ed="R032" n="0404a07"/>一云即是四淸净功德。如彼论云。观彼世界相勝 <lb ed="X" n="0064a11"/><lb ed="R032" n="0404a08"/>过三界道故。解云。虽约粗相故。无三恶趣等。论约 <lb ed="X" n="0064a12"/><lb ed="R032" n="0404a09"/>细相故。云过三界道。道谓五道。可言三界及道。言 <lb ed="X" n="0064a13"/><lb ed="R032" n="0404a10"/><persName>佛</persName>神力故欲见即见者。为厌秽土故。亦欲见秽土。 <lb ed="X" n="0064a14"/><lb ed="R032" n="0404a11"/>即见秽土须弥等相。由此文故。明知欲不见时。不 <lb ed="X" n="0064a15"/><lb ed="R032" n="0404a12"/>见秽土。问即彼净土处中见秽耶。见馀世界秽土 <lb ed="X" n="0064a16"/><lb ed="R032" n="0404a13"/>等相。答即彼净土处非别处。所以者何。见馀处须 <lb ed="X" n="0064a17"/><lb ed="R032" n="0404a14"/>弥等相。不应须<persName>佛</persName>之神力故。犹如色界眼。不假<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0064a18"/><lb ed="R032" n="0404a15"/>力。而能见须弥等故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064a19"/><lb ed="R032" n="0404a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064a1901">尔时阿难等<note place="inline">至</note>故问斯義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064a20"/><lb ed="R032" n="0404a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064a2001">述曰。二问答料简。一云五性功德。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064001" n="0064001"/>谓云。正道大 <lb ed="X" n="0064a21"/><lb ed="R032" n="0404a18"/>慈悲出世召根生故。解云。此云功德善力者。即正 <lb ed="X" n="0064a22"/><lb ed="R032" n="0404b01"/>道大慈悲也。解云。正道者智慧。然即由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064002" n="0064002"/>趣悲而生 <lb ed="X" n="0064a23"/><lb ed="R032" n="0404b02"/>净土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064a24"/><lb ed="R032" n="0404b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064a2401"><persName>佛</persName>告阿难无量寿<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>超日月光<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0064b" n="0064b"/> <lb ed="X" n="0064b01"/><lb ed="R032" n="0404b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b0101">述曰。第三报相妙。于中有三。初释迦自歎。二众圣 <lb ed="X" n="0064b02"/><lb ed="R032" n="0404b05"/>共歎。三显说无尽。初中有二。一正明光明。二明光 <lb ed="X" n="0064b03"/><lb ed="R032" n="0404b06"/>有益。此即初也。一云六光明功德。此中有三。一正 <lb ed="X" n="0064b04"/><lb ed="R032" n="0404b07"/>明光明。二其有下明益。三无量寿<persName>佛</persName>至尙不能尽。 <lb ed="X" n="0064b05"/><lb ed="R032" n="0404b08"/>重歎光明。如论云。<persName>佛</persName>慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064003" n="0064003"/>明慧明净日除世痴暗冥 <lb ed="X" n="0064b06"/><lb ed="R032" n="0404b09"/>故。言无量光者。数无量故。言无边光者。无边际故。 <lb ed="X" n="0064b07"/><lb ed="R032" n="0404b10"/>言无碍光者。无障碍故。言无对光者。无与等故。言 <lb ed="X" n="0064b08"/><lb ed="R032" n="0404b11"/>光炎王者。是最勝自在故。言淸净光者。垢染不著。 <lb ed="X" n="0064b09"/><lb ed="R032" n="0404b12"/>如莲花故。又说遇光者灭三垢故。言欢喜光者。遇 <lb ed="X" n="0064b10"/><lb ed="R032" n="0404b13"/>者悦意故。言智慧光者。智慧所及故。又说遇者得 <lb ed="X" n="0064b11"/><lb ed="R032" n="0404b14"/>智故。不断光者。恒相续故。言难思光者。下情难计 <lb ed="X" n="0064b12"/><lb ed="R032" n="0404b15"/>故。无称光者。不可称歎尽其所有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b13"/><lb ed="R032" n="0404b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064b1301">其有众生<note place="inline">至</note>皆蒙解脱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b14"/><lb ed="R032" n="0404b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b1401">述曰。二明益。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b15"/><lb ed="R032" n="0404b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064b1501">无量寿<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>亦如今也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b16"/><lb ed="R032" n="0405a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b1601">述曰。第二众圣告歎。文相易了。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b17"/><lb ed="R032" n="0405a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064b1701"><persName>佛</persName>言我说<note place="inline">至</note>尙不能尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b18"/><lb ed="R032" n="0405a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b1801">述曰。显说无尽。言昼夜一劫者。一劫之中。昼夜不 <lb ed="X" n="0064b19"/><lb ed="R032" n="0405a04"/>息。说不能尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b20"/><lb ed="R032" n="0405a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064b2001"><persName>佛</persName>语阿难无量寿<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>知其限极。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b21"/><lb ed="R032" n="0405a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064b2101">述曰。第四报寿修短。于中有二。初明<persName>佛</persName>寿。二明徒 <lb ed="X" n="0064b22"/><lb ed="R032" n="0405a07"/>众寿。此即初也。一云七明主功德。如论正觉阿弥 <lb ed="X" n="0064b23"/><lb ed="R032" n="0405a08"/>陀法王善住持故。解云。其寿长亦能善住持土及 <lb ed="X" n="0064b24"/><lb ed="R032" n="0405a09"/>人故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0064c" n="0064c"/> <lb ed="X" n="0064c01"/><lb ed="R032" n="0405a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064c0101">声闻菩萨<note place="inline">至</note>所能知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064c02"/><lb ed="R032" n="0405a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064c0201">述曰。二明徒众命。一云此文八明眷属功德。于中 <lb ed="X" n="0064c03"/><lb ed="R032" n="0405a12"/>有三。一例释寿命。二略歎数及德。三廣明数量。文 <lb ed="X" n="0064c04"/><lb ed="R032" n="0405a13"/>别可见。如论云。<persName>如来</persName>净华众正觉华化生故。解云。 <lb ed="X" n="0064c05"/><lb ed="R032" n="0405a14"/><persName>如来</persName>教法。若正觉华。如华从莲池。如是教法。说正 <lb ed="X" n="0064c06"/><lb ed="R032" n="0405a15"/>遍智海之所生故。又如华成果。如是教法。能成圣 <lb ed="X" n="0064c07"/><lb ed="R032" n="0405a16"/>果。故云净华。觉所化之众从教解生。故言化生。有人 <lb ed="X" n="0064c08"/><lb ed="R032" n="0405a17"/>云。此经及弥陀经声闻是应化。观经是实。此不可定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064c09"/><lb ed="R032" n="0405a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064c0901">又声闻<note place="inline">至</note>称说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064c10"/><lb ed="R032" n="0405b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064c1001">述曰。第五徒众多小。于中有三。初总明数多。二略 <lb ed="X" n="0064c11"/><lb ed="R032" n="0405b02"/>明德大。三别显初数为多。此即初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064c12"/><lb ed="R032" n="0405b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064c1201">神智<note place="inline">至</note>世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064c13"/><lb ed="R032" n="0405b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064c1301">述曰。三文可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064c14"/><lb ed="R032" n="0405b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0064c1401">语阿难<note place="inline">至</note>多少之数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064c15"/><lb ed="R032" n="0405b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0064c1501">述曰。别明多中三。谓法喩合。此即初也。如无量淸 <lb ed="X" n="0064c16"/><lb ed="R032" n="0405b07"/>净平等觉经上卷云。<persName>佛</persName>告阿难。阿弥陀<persName>佛</persName>为诸菩 <lb ed="X" n="0064c17"/><lb ed="R032" n="0405b08"/>萨阿罗汉说法时。都悉大会讲堂上。其国诸菩萨 <lb ed="X" n="0064c18"/><lb ed="R032" n="0405b09"/>阿罗汉及诸天人民。无央数不可复计。皆飞到无 <lb ed="X" n="0064c19"/><lb ed="R032" n="0405b10"/>量淸净<persName>佛</persName>。悉前为无量淸净<persName>佛</persName>作礼。却坐听法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0064004" n="0064004"/>越 <lb ed="X" n="0064c20"/><lb ed="R032" n="0405b11"/><name role="" type="person">阿逸多</name>菩萨。即起前长跪叉手问<persName>佛</persName>言。阿弥陀<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0064c21"/><lb ed="R032" n="0405b12"/>国中诸阿罗汉。寧颇有槃泥洹去者不。愿欲闻之。 <lb ed="X" n="0064c22"/><lb ed="R032" n="0405b13"/><persName>佛</persName>告阿逸菩萨。若欲知者。如是四天下星。若见之 <lb ed="X" n="0064c23"/><lb ed="R032" n="0405b14"/>不。阿逸菩萨言。唯然皆见之。<persName>佛</persName>言而我第二弟子 <lb ed="X" n="0064c24"/><lb ed="R032" n="0405b15"/><name role="" type="person">摩诃目犍连</name>。飞行四天下。一日一夜遍数星知有 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0065a" n="0065a"/> <lb ed="X" n="0065a01"/><lb ed="R032" n="0405b16"/>幾许也。如是四天下星出众多不可得计。何为百 <lb ed="X" n="0065a02"/><lb ed="R032" n="0405b17"/>千亿万亿。是四天下星也。解云。彼星虽多。而犹泥 <lb ed="X" n="0065a03"/><lb ed="R032" n="0405b18"/>洹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065001" n="0065001"/>知者百千亿万亿于彼。是也。有说此文。故知定 <lb ed="X" n="0065a04"/><lb ed="R032" n="0406a01"/>性二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065002" n="0065002"/>我亦生净土。此说不尔。要真发大心方得出 <lb ed="X" n="0065a05"/><lb ed="R032" n="0406a02"/>故。然此文意。據应化境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a06"/><lb ed="R032" n="0406a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a0601">譬如<note place="inline">至</note>所能知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a07"/><lb ed="R032" n="0406a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a0701">述曰。二喩如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a08"/><lb ed="R032" n="0406a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a0801">经曰<persName>佛</persName>告阿难至如大海水。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a09"/><lb ed="R032" n="0406a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a0901">述曰。合如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a10"/><lb ed="R032" n="0406a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a1001">又其国土<note place="inline">至</note>自然相和。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a11"/><lb ed="R032" n="0406a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a1101">述曰。第六明宝树莊严。此中有三。先明诸宝树。二 <lb ed="X" n="0065a12"/><lb ed="R032" n="0406a09"/>明菩提树。三挍量显勝也。此即初也。一云九明莊 <lb ed="X" n="0065a13"/><lb ed="R032" n="0406a10"/>严功德。此中有三。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065003" n="0065003"/>明地莊严功德。二明虚空莊严 <lb ed="X" n="0065a14"/><lb ed="R032" n="0406a11"/>功德。三明水莊严功德。初中二。先明诸树。后明菩 <lb ed="X" n="0065a15"/><lb ed="R032" n="0406a12"/>提树。如前。如论云。宫殿诸楼阁观十方无碍杂树 <lb ed="X" n="0065a16"/><lb ed="R032" n="0406a13"/>异光色宝拦遍围绕故。解云。论具擧宫殿。经曰擧 <lb ed="X" n="0065a17"/><lb ed="R032" n="0406a14"/>树者。约高勝故准<note place="inline">之韵反实相当</note>言五音声者。即是宫商 <lb ed="X" n="0065a18"/><lb ed="R032" n="0406a15"/>等五行之音。既此经文明擧宫商。不可须别说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a19"/><lb ed="R032" n="0406a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a1901">又无量寿<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>而莊严之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a20"/><lb ed="R032" n="0406a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a2001">述曰。第二明菩提树。法位云。此中有八。然今不须 <lb ed="X" n="0065a21"/><lb ed="R032" n="0406a18"/>违彼功德相故。此中树小大分别。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0065a2101" n="0065a2101"/><anchor xml:id="beg0065a2101" n="0065a2101"/>已<anchor xml:id="end0065a2101"/>解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a22"/><lb ed="R032" n="0406b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065a2201">周迊条间<note place="inline">至</note>诸<persName>佛</persName>国者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a23"/><lb ed="R032" n="0406b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065a2301">述曰。二明虚空莊严功德中有三。一明莊严相。二 <lb ed="X" n="0065a24"/><lb ed="R032" n="0406b03"/>对明得益。三挍量显勝。此即初也。如论云。无量宝 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0065b" n="0065b"/> <lb ed="X" n="0065b01"/><lb ed="R032" n="0406b04"/>交珞罗网遍虚空种种铃发响宣吐妙法音故。此 <lb ed="X" n="0065b02"/><lb ed="R032" n="0406b05"/>中树依地故。在地功德。其璎珞等。離地而有故。在 <lb ed="X" n="0065b03"/><lb ed="R032" n="0406b06"/>于虚空功德之中。又有经本普流十方一切<persName>佛</persName>国。 <lb ed="X" n="0065b04"/><lb ed="R032" n="0406b07"/>与遍诸<persName>佛</persName>国。義无相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065b05"/><lb ed="R032" n="0406b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065b0501">其闻法者<note place="inline">至</note>无诸恼患。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065b06"/><lb ed="R032" n="0406b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065b0601">述曰。二得益中有二。一对六尘而辨得益。二见树 <lb ed="X" n="0065b07"/><lb ed="R032" n="0406b10"/>得益。此即初也。言甚深法忍者。谓无生法忍也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065b08"/><lb ed="R032" n="0406b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065b0801">阿难若彼<note place="inline">至</note>究竟愿故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065b09"/><lb ed="R032" n="0406b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065b0901">述曰。二文也。问树<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065004" n="0065004"/>足他功德相。何故此中对而明 <lb ed="X" n="0065b10"/><lb ed="R032" n="0406b13"/>益。答璎珞光明门等而见树故。此中对明。言音响 <lb ed="X" n="0065b11"/><lb ed="R032" n="0406b14"/>等者。有二说。一。法位云。音响忍者。解树之音响。无 <lb ed="X" n="0065b12"/><lb ed="R032" n="0406b15"/>而似有故。柔顺忍者。于解六尘无性不生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065005" n="0065005"/>乖通故 <lb ed="X" n="0065b13"/><lb ed="R032" n="0406b16"/>名之为柔。不违于空故名为顺。堪可其理。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065006" n="0065006"/>风为 <lb ed="X" n="0065b14"/><lb ed="R032" n="0406b17"/>忍。言无生忍者。解诸法不生故。二。远云。三地<anchor xml:id="nkr_note_add_0065b1401" n="0065b1401"/><anchor xml:id="beg0065b1401" n="0065b1401"/>已<anchor xml:id="end0065b1401"/>还。 <lb ed="X" n="0065b15"/><lb ed="R032" n="0406b18"/>寻声悟解。知声如响。名音响忍。四地<anchor xml:id="nkr_note_add_0065b1501" n="0065b1501"/><anchor xml:id="beg0065b1501" n="0065b1501"/>已<anchor xml:id="end0065b1501"/>上。捨诠取 <lb ed="X" n="0065b16"/><lb ed="R032" n="0407a01"/>实。名柔顺忍。十地<anchor xml:id="nkr_note_add_0065b1601" n="0065b1601"/><anchor xml:id="beg0065b1601" n="0065b1601"/>已<anchor xml:id="end0065b1601"/>上。证实離相。名无法忍。亦可 <lb ed="X" n="0065b17"/><lb ed="R032" n="0407a02"/>三皆无生法忍。然三慧别。故开为三。谓闻慧近从 <lb ed="X" n="0065b18"/><lb ed="R032" n="0407a03"/>音教故名为音响。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065007" n="0065007"/>忍慧随分调心。故名柔顺。修慧 <lb ed="X" n="0065b19"/><lb ed="R032" n="0407a04"/>观证无生理。正名无生也。言此皆无量寿<persName>佛</persName>等者。 <lb ed="X" n="0065b20"/><lb ed="R032" n="0407a05"/>释得忍之所以。此中有六故。初一是总。馀者是别。 <lb ed="X" n="0065b21"/><lb ed="R032" n="0407a06"/>其本愿可解。言满足愿者。其利他愿是圆满故。言 <lb ed="X" n="0065b22"/><lb ed="R032" n="0407a07"/>明了愿者。愿不虚故。言坚固愿者。不可壞故。言究 <lb ed="X" n="0065b23"/><lb ed="R032" n="0407a08"/>竟愿者。此愿中路无休息故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065b24"/><lb ed="R032" n="0407a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065b2401"><persName>佛</persName>告阿难<note place="inline">至</note>第一。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0065c" n="0065c"/> <lb ed="X" n="0065c01"/><lb ed="R032" n="0407a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065c0101">述曰。三挍量显勝。文相易了。言无非法音者。和雅 <lb ed="X" n="0065c02"/><lb ed="R032" n="0407a11"/>之音。无佞<g ref="#CB17733">𮯻</g>故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065c03"/><lb ed="R032" n="0407a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065c0301">又讲堂精舍<note place="inline">至</note>覆盖其上。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065c04"/><lb ed="R032" n="0407a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065c0401">述曰。大文第七。明宫殿槃鬱。于中有二。初明七宝 <lb ed="X" n="0065c05"/><lb ed="R032" n="0407a14"/>严殿。二明池流狭卫。此即初也。一云三明水莊严 <lb ed="X" n="0065c06"/><lb ed="R032" n="0407a15"/>功德。此中有二。一明水莊严之具。所有楼观。二正 <lb ed="X" n="0065c07"/><lb ed="R032" n="0407a16"/>明池水。言绞络者。准法花音義。二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065008" n="0065008"/>风。一云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065009" n="0065009"/>二交珠 <lb ed="X" n="0065c08"/><lb ed="R032" n="0407a17"/>泣泣似垂露故。彼交珠名为绞络。一云露谓现露。 <lb ed="X" n="0065c09"/><lb ed="R032" n="0407a18"/>如露地也。以彼众宝而交于现处。即所以防风雨 <lb ed="X" n="0065c10"/><lb ed="R032" n="0407b01"/>云具。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065c11"/><lb ed="R032" n="0407b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0065c1101">内外左右<note place="inline">至</note>不迟不疾。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065c12"/><lb ed="R032" n="0407b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0065c1201">述曰。第二明池流狭卫。此中有二。一正明池流。二 <lb ed="X" n="0065c13"/><lb ed="R032" n="0407b04"/>明彼声。一云第二正明池水。如论云。宝华千万种 <lb ed="X" n="0065c14"/><lb ed="R032" n="0407b05"/>弥覆池流泉流风动花葉交错光乱转故<note place="inline">勘一论本无诸 <lb ed="X" n="0065c15"/><lb ed="R032" n="0407b06"/>池带七宝渌水食八德下散黄金沙上曜靑莲色</note>言八德水者。一淸净。二 <lb ed="X" n="0065c16"/><lb ed="R032" n="0407b07"/>香洁。三轻。四冷。五濡。六美。七饮时调适。八饮<anchor xml:id="nkr_note_add_0065c1601" n="0065c1601"/><anchor xml:id="beg0065c1601" n="0065c1601"/>已<anchor xml:id="end0065c1601"/>无 <lb ed="X" n="0065c17"/><lb ed="R032" n="0407b08"/>病。位达皆云淸净是色入摄。香洁是香入。轻冷濡 <lb ed="X" n="0065c18"/><lb ed="R032" n="0407b09"/>是鼻入。美是味入。饮时调适饮<anchor xml:id="nkr_note_add_0065c1801" n="0065c1801"/><anchor xml:id="beg0065c1801" n="0065c1801"/>已<anchor xml:id="end0065c1801"/>无病是法入。今 <lb ed="X" n="0065c19"/><lb ed="R032" n="0407b10"/>此文中。但有三德。谓淸净香洁味。如文可知。有人 <lb ed="X" n="0065c20"/><lb ed="R032" n="0407b11"/>出过<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065010" n="0065010"/>去。若后二是法入。当何法摄。是以但是前六 <lb ed="X" n="0065c21"/><lb ed="R032" n="0407b12"/>之能径前六摄。非别处摄。憬法师云。彼过非过。以 <lb ed="X" n="0065c22"/><lb ed="R032" n="0407b13"/>喜乐受摄故。不可难言。如何得言心数为水德。以 <lb ed="X" n="0065c23"/><lb ed="R032" n="0407b14"/>申水力之所起故。若谓由水而起非水物故不为 <lb ed="X" n="0065c24"/><lb ed="R032" n="0407b15"/>水德者。亦可宫殿华等非是水故。非为水莊严。若 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0066a" n="0066a"/> <lb ed="X" n="0066a01"/><lb ed="R032" n="0407b16"/>谓能莊水故还为水功者。亦可二受由水而起。亦 <lb ed="X" n="0066a02"/><lb ed="R032" n="0407b17"/>是水德。因法师云。淸净是四尘之通德所摄。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066001" n="0066001"/>别色 <lb ed="X" n="0066a03"/><lb ed="R032" n="0407b18"/>处摄。是故初一及後二种是通德。还四尘所摄。中 <lb ed="X" n="0066a04"/><lb ed="R032" n="0408a01"/>间五德。義如上解。今以淸净德通尘为勝。以四尘 <lb ed="X" n="0066a05"/><lb ed="R032" n="0408a02"/>之淸洁性名淸净故。若依称赞净土经者。言调和 <lb ed="X" n="0066a06"/><lb ed="R032" n="0408a03"/>冷曘自然随意者。其冷暖量不伤性故言调和。欲 <lb ed="X" n="0066a07"/><lb ed="R032" n="0408a04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0066002" n="0066002"/>名冷冷应。欲曘曘应。故言随意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066a08"/><lb ed="R032" n="0408a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066a0801">波扬无量自然好声<note place="inline">至</note>名曰安乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066a09"/><lb ed="R032" n="0408a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066a0901">述曰。第二明彼声。一云十明妙声功德。如论云。梵 <lb ed="X" n="0066a10"/><lb ed="R032" n="0408a07"/>声悟深远微妙闻十方故。扬<note place="inline">音伊汤实擧人有经本波荡</note>问岂 <lb ed="X" n="0066a11"/><lb ed="R032" n="0408a08"/>不妙声功德是主圆满摄。即是<persName>佛</persName>声。何以波声名 <lb ed="X" n="0066a12"/><lb ed="R032" n="0408a09"/>声功德。答虽彼中出其三宝等声。皆是<persName>佛</persName>智之所 <lb ed="X" n="0066a13"/><lb ed="R032" n="0408a10"/>起故。亦名<persName>佛</persName>声。以教法是<persName>佛</persName>出世之要故。言通慧 <lb ed="X" n="0066a14"/><lb ed="R032" n="0408a11"/>音者。六通音。言无所作音者。无实因所作音。言不 <lb ed="X" n="0066a15"/><lb ed="R032" n="0408a12"/>起灭音者。无实果起灭故。言甘露灌顶众妙法声 <lb ed="X" n="0066a16"/><lb ed="R032" n="0408a13"/>者。授<persName>佛</persName>记声。谓第十地。言随顺離欲之者。顺涅槃 <lb ed="X" n="0066a17"/><lb ed="R032" n="0408a14"/>故。言義者。谓義利。義利有二。一者虚妄即是世间 <lb ed="X" n="0066a18"/><lb ed="R032" n="0408a15"/>利。二真实即具出世利。今简虚妄。故言真实。言随 <lb ed="X" n="0066a19"/><lb ed="R032" n="0408a16"/>顺三实至之法者。顺于菩提。菩提有二。一<persName>佛</persName>。二菩 <lb ed="X" n="0066a20"/><lb ed="R032" n="0408a17"/>萨声闻。此即<persName>佛</persName>也。今约同相三宝故。言三宝力无 <lb ed="X" n="0066a21"/><lb ed="R032" n="0408a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0066003" n="0066003"/>量等也。言随顺通慧至之道者。二菩提也。言通慧 <lb ed="X" n="0066a22"/><lb ed="R032" n="0408b01"/>者。即是道也。通菩萨声闻之言。无有三涂苦难之 <lb ed="X" n="0066a23"/><lb ed="R032" n="0408b02"/>名者。无彼净土之三涂名。以无三涂故。问无三涂 <lb ed="X" n="0066a24"/><lb ed="R032" n="0408b03"/>名。应是大義门功德。何故此中说。答为欲显示但 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0066b" n="0066b"/> <lb ed="X" n="0066b01"/><lb ed="R032" n="0408b04"/>有妙声无其恶名。故此文来。是故还妙声功德所 <lb ed="X" n="0066b02"/><lb ed="R032" n="0408b05"/>摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b03"/><lb ed="R032" n="0408b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066b0301">阿难彼<persName>佛</persName>国土诸往生者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b04"/><lb ed="R032" n="0408b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066b0401">述曰。上来明<persName>佛</persName>摄果相<anchor xml:id="nkr_note_add_0066b0401" n="0066b0401"/><anchor xml:id="beg0066b0401" n="0066b0401"/>已<anchor xml:id="end0066b0401"/>。自下第一明徒众摄果 <lb ed="X" n="0066b05"/><lb ed="R032" n="0408b08"/>相。于中有三。初明生类。二<persName>佛</persName>告阿难下。明教门。三 <lb ed="X" n="0066b06"/><lb ed="R032" n="0408b09"/><persName>佛</persName>告弥勒下劝励。初中有二。初总<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066004" n="0066004"/>题往生类。二别 <lb ed="X" n="0066b07"/><lb ed="R032" n="0408b10"/>显生类。此即初也。一云十一明受用功德。此中先 <lb ed="X" n="0066b08"/><lb ed="R032" n="0408b11"/>牒後别所受用。此即初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b09"/><lb ed="R032" n="0408b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066b0901">具足如是<note place="inline">至</note>神通功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b10"/><lb ed="R032" n="0408b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066b1001">述曰。第二别显生类。于中有四。初明<anchor xml:id="nkr_note_add_0066b1001" n="0066b1001"/><anchor xml:id="beg0066b1001" n="0066b1001"/>已<anchor xml:id="end0066b1001"/>生者摄果 <lb ed="X" n="0066b11"/><lb ed="R032" n="0408b14"/>相。二<persName>佛</persName>告阿难其有众生下。明欲往生者行相。三 <lb ed="X" n="0066b12"/><lb ed="R032" n="0408b15"/><persName>佛</persName>告阿难无量寿<persName>佛</persName>威神下。明众圣崇歎。四<persName>佛</persName>告 <lb ed="X" n="0066b13"/><lb ed="R032" n="0408b16"/>阿难彼国菩萨下。明自土圣德。初中有四。初明内 <lb ed="X" n="0066b14"/><lb ed="R032" n="0408b17"/>德。二外德。三形德齐等。四挍量显勝。一云别明所 <lb ed="X" n="0066b15"/><lb ed="R032" n="0408b18"/>受用中。先明内所受用。後明外所受用。此即初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b16"/><lb ed="R032" n="0409a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066b1601">所处<note place="inline">至</note>之物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b17"/><lb ed="R032" n="0409a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066b1701">述曰。外所受中。先总明众具。後别明所食。此即初 <lb ed="X" n="0066b18"/><lb ed="R032" n="0409a03"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b19"/><lb ed="R032" n="0409a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066b1901">若欲食时<note place="inline">至</note>时至复现。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b20"/><lb ed="R032" n="0409a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066b2001">述曰。别明所食。论偏约此言爱味<persName>佛</persName>法味禅三昧 <lb ed="X" n="0066b21"/><lb ed="R032" n="0409a06"/>为食。经明外食。论明内食。更现可知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066005" n="0066005"/>乎。平等觉经 <lb ed="X" n="0066b22"/><lb ed="R032" n="0409a07"/>云。食百味食所以不得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066006" n="0066006"/>者约实如此经。然彼经约 <lb ed="X" n="0066b23"/><lb ed="R032" n="0409a08"/>见色闻香。故假说餐也。问色非食。何故此中擧。答 <lb ed="X" n="0066b24"/><lb ed="R032" n="0409a09"/>有擧净土假食四尘为体。此解难用。远论说故。因 <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0066c" n="0066c"/> <lb ed="X" n="0066c01"/><lb ed="R032" n="0409a10"/>法师云。见色益身。是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066007" n="0066007"/>独食所摄。以见色时<anchor xml:id="note_star_4" n="0066007" type="star"/>独能复 <lb ed="X" n="0066c02"/><lb ed="R032" n="0409a11"/>受喜乐故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066c03"/><lb ed="R032" n="0409a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066c0301">彼<persName>佛</persName>国土淸净安稳<note place="inline">至</note>之道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066c04"/><lb ed="R032" n="0409a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066c0401">述曰。十二明无诸难功德。如论云。永離身心恼受 <lb ed="X" n="0066c05"/><lb ed="R032" n="0409a14"/>乐常无间故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066c06"/><lb ed="R032" n="0409a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066c0601">其诸声闻<note place="inline">至</note>无极之体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066c07"/><lb ed="R032" n="0409a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066c0701">述曰。第三形德齐等。一云十三明大義功德。于中 <lb ed="X" n="0066c08"/><lb ed="R032" n="0409a17"/>先明无醜陋。後挍量显勝。此即初也。如论云。大乘 <lb ed="X" n="0066c09"/><lb ed="R032" n="0409a18"/>善根界等无讥嫌名女人及根欠二乘种不生故。 <lb ed="X" n="0066c10"/><lb ed="R032" n="0409b01"/>此经但明无醜陋等。不说女人不生。平等觉经说 <lb ed="X" n="0066c11"/><lb ed="R032" n="0409b02"/>女人不生。不说无醜陋等。二经皆不说二乘不生。 <lb ed="X" n="0066c12"/><lb ed="R032" n="0409b03"/>然论主得经意故。说二乘不生。谓下三辈文中皆 <lb ed="X" n="0066c13"/><lb ed="R032" n="0409b04"/>发心故。问若二乘不生。何故此说声闻之言。答此 <lb ed="X" n="0066c14"/><lb ed="R032" n="0409b05"/>犹本说。论但遮二乘之劣种生于净土。不遮相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066008" n="0066008"/>相 <lb ed="X" n="0066c15"/><lb ed="R032" n="0409b06"/>结故。言虚无之身等者。有说捨分段身故名为虚 <lb ed="X" n="0066c16"/><lb ed="R032" n="0409b07"/>无。受变易身名为无极故。此经所明净土。但他受 <lb ed="X" n="0066c17"/><lb ed="R032" n="0409b08"/>用。其中生者。皆是变易。此说未定。何以故。此经亦 <lb ed="X" n="0066c18"/><lb ed="R032" n="0409b09"/>有说变化相故。如树高等。然多分所示现者。是他 <lb ed="X" n="0066c19"/><lb ed="R032" n="0409b10"/>受用相耳。又生他受用土。皆是变易。此義非证。以 <lb ed="X" n="0066c20"/><lb ed="R032" n="0409b11"/>七地下亦是分段生净土故。说虚无者。横无障碍 <lb ed="X" n="0066c21"/><lb ed="R032" n="0409b12"/>故。言无极者。纵不衰退故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066c22"/><lb ed="R032" n="0409b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0066c2201"><persName>佛</persName>告阿难譬如<note place="inline">至</note>类乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066c23"/><lb ed="R032" n="0409b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0066c2301">述曰。第四挍量显勝。于中有三。一<persName>如来</persName>问。二阿难 <lb ed="X" n="0066c24"/><lb ed="R032" n="0409b15"/>奉答。三<persName>如来</persName>述成。一云第二挍量二段如前。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0067a" n="0067a"/> <lb ed="X" n="0067a01"/><lb ed="R032" n="0409b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067a0101">阿难白<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>故能致此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a02"/><lb ed="R032" n="0409b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067a0201">述曰。二奉答。言底极斯下者。最极滓底陋下。斯与 <lb ed="X" n="0067a03"/><lb ed="R032" n="0409b18"/><g ref="#CB02261">厮</g>音同。<g ref="#CB02261">厮</g>者陋也。殆<note place="inline">音徒改实近幾也</note>言皆坐前世等者 <lb ed="X" n="0067a04"/><lb ed="R032" n="0410a01"/>坐谓罪也。谓相缘罪也。苍颉篇云。坐辜也。盐铁论 <lb ed="X" n="0067a05"/><lb ed="R032" n="0410a02"/>曰。什伍相连。亲戚相坐。若引根本而及葉花。伤小 <lb ed="X" n="0067a06"/><lb ed="R032" n="0410a03"/>指而累四体是也。即是相由義。言如是寿至无德 <lb ed="X" n="0067a07"/><lb ed="R032" n="0410a04"/>可恃者。明生前过患。怙祐<note place="inline">音二幷胡占实福也</note>言是故死堕 <lb ed="X" n="0067a08"/><lb ed="R032" n="0410a05"/>至未同人类者。明死后过患也。飨<note place="inline">音许两实鄕人饮食今此中训 <lb ed="X" n="0067a09"/><lb ed="R032" n="0410a06"/>云资也也</note>又作向。又响<note place="inline">音二幷向实应也</note>言服御者。若言御服 <lb ed="X" n="0067a10"/><lb ed="R032" n="0410a07"/>者之是帝王衣服。若言服御者。服谓衣服。御谓车 <lb ed="X" n="0067a11"/><lb ed="R032" n="0410a08"/>马等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a12"/><lb ed="R032" n="0410a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067a1201"><persName>佛</persName>告阿难汝言是也<note place="inline">至</note>不可计倍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a13"/><lb ed="R032" n="0410a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067a1301">述曰。第三述成。此中有二。初述成挍量。二廣明勝 <lb ed="X" n="0067a14"/><lb ed="R032" n="0410a11"/>相。若依一云无第二段。此中又有本计如。又有本 <lb ed="X" n="0067a15"/><lb ed="R032" n="0410a12"/>譬如。皆无伤也。今此论王醜<name role="" type="person">忉利天</name>王好。然馀经 <lb ed="X" n="0067a16"/><lb ed="R032" n="0410a13"/>云。顶生与忉利王无别。所以不同者。因法师二说。 <lb ed="X" n="0067a17"/><lb ed="R032" n="0410a14"/>一云约实大别。就对馀人殊勝故。不能别见耳。一 <lb ed="X" n="0067a18"/><lb ed="R032" n="0410a15"/>云亦有轮王与天王无别。如<name role="" type="person">顶生王</name>。然此文位多。 <lb ed="X" n="0067a19"/><lb ed="R032" n="0410a16"/>故比而明勝劣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a20"/><lb ed="R032" n="0410a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067a2001"><persName>佛</persName>告阿难<name role="" type="person">无量寿国</name><note place="inline">至</note>尽极严丽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a21"/><lb ed="R032" n="0410a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067a2101">述曰。第二廣明勝相。于中有三。初明诸供具。二明 <lb ed="X" n="0067a22"/><lb ed="R032" n="0410b01"/>德风。三明花严。此即初也。一云十四明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067001" n="0067001"/>犹功德。此 <lb ed="X" n="0067a23"/><lb ed="R032" n="0410b02"/>中有二。初明所触诸物。二别明所触风也。此即初 <lb ed="X" n="0067a24"/><lb ed="R032" n="0410b03"/>也。晃<note place="inline">音烋光实明也</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0397.0067b" n="0067b"/> <lb ed="X" n="0067b01"/><lb ed="R032" n="0410b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067b0101">自然德风<note place="inline">至</note>三昧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b02"/><lb ed="R032" n="0410b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067b0201">述曰。第二明德风。一云别明所触风。约实而论。对 <lb ed="X" n="0067b03"/><lb ed="R032" n="0410b06"/>前衣服等。而生勝乐。然具约一相故。风中方说。如 <lb ed="X" n="0067b04"/><lb ed="R032" n="0410b07"/>论云。宝性功德草柔软左右旋触者生勝乐过迦 <lb ed="X" n="0067b05"/><lb ed="R032" n="0410b08"/>旃邻陀故。论约宝性草而明所触。经约馀物。各據 <lb ed="X" n="0067b06"/><lb ed="R032" n="0410b09"/>一边。言迦旃邻陀者。此鸟名也。此鸟要轮王时方 <lb ed="X" n="0067b07"/><lb ed="R032" n="0410b10"/>出。其羽柔软。若轮王身不安时。来以羽摩身。身即 <lb ed="X" n="0067b08"/><lb ed="R032" n="0410b11"/>安和。然净土草过彼故。言过等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b09"/><lb ed="R032" n="0410b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067b0901">又风吹<note place="inline">至</note>如是六返。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b10"/><lb ed="R032" n="0410b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067b1001">述曰。一云第十五雨功德。如论云。雨花衣莊严无 <lb ed="X" n="0067b11"/><lb ed="R032" n="0410b14"/>量香熏故。论亦说雨衣。此中但说雨花。理实具有。 <lb ed="X" n="0067b12"/><lb ed="R032" n="0410b15"/>然约勝故。且说华也。又因雨花而兼明地濡。言六 <lb ed="X" n="0067b13"/><lb ed="R032" n="0410b16"/>返者。约径一日夜也。馨<note place="inline">音贤映实盛光也</note>蹈<note place="inline">音宝厌伯履</note>芬裂 <lb ed="X" n="0067b14"/><lb ed="R032" n="0410b17"/><note place="inline">音上敷雲实香和。又木香分佈。下音力誓实光也美也。应作烈字。裂非此用字。此如衣割也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b15"/><lb ed="R032" n="0410b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0067b1501">又众宝莲花<note place="inline">至</note>于<persName>佛</persName>正道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b16"/><lb ed="R032" n="0411a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0067b1601">述曰。三明花严。一云第十六明妙色功德。如论云。 <lb ed="X" n="0067b17"/><lb ed="R032" n="0411a02"/>无垢光炎炽明净曜世间故。炜烨焕烂。<note place="inline">上音于鬼说文云盛 <lb ed="X" n="0067b18"/><lb ed="R032" n="0411a03"/>明<g ref="#CB15032">貌</g>赤<g ref="#CB15032">貌</g>次音花实</note>华光盛<g ref="#CB15032">貌</g>。又作晔音<anchor xml:id="nkr_note_add_0067b1801" n="0067b1801"/><anchor xml:id="beg0067b1801" n="0067b1801"/>已<anchor xml:id="end0067b1801"/>辄。实草木华<g ref="#CB15032">貌</g>。 <lb ed="X" n="0067b19"/><lb ed="R032" n="0411a04"/>次音呼桓实明也。次音力旦。实鲜明之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b20"/><lb ed="R032" n="0411a05"/> <lb ed="X" n="0067b21"/><lb ed="R032" n="0411a06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>两卷经说卷上</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0056c0601" to="#end0056c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0056c2201" to="#end0056c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0056c2301" to="#end0056c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057b0901" to="#end0057b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057b1101" to="#end0057b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057b1401" to="#end0057b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057b2101" to="#end0057b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057b2401" to="#end0057b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057c0101" to="#end0057c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057c0601" to="#end0057c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057c0901" to="#end0057c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057c1501" to="#end0057c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0058a0401" to="#end0058a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0058b0301" to="#end0058b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0058b0801" to="#end0058b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0058b1101" to="#end0058b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0059a1001" to="#end0059a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0059a1301" to="#end0059a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0059a1302" to="#end0059a1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0059a1801" to="#end0059a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0059c2301" to="#end0059c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060a0401" to="#end0060a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060003" to="#end0060003"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">设<note type="cf1">X22n0397_p0060a17</note><note type="cf2">T12n0360_p0267c15-p0269b06</note></lem><rdg wit="#wit.orig">说</rdg></app> <app from="#beg0060b1101" to="#end0060b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060b1201" to="#end0060b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060c0601" to="#end0060c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060c0801" to="#end0060c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060c2201" to="#end0060c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0061a2401" to="#end0061a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0061c1501" to="#end0061c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0062a0501" to="#end0062a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0062a1901" to="#end0062a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0062a2101" to="#end0062a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0062a2301" to="#end0062a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0062b0101" to="#end0062b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0062b0701" to="#end0062b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0063c0201" to="#end0063c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0065a2101" to="#end0065a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0065b1401" to="#end0065b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0065b1501" to="#end0065b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0065b1601" to="#end0065b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0065c1601" to="#end0065c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0065c1801" to="#end0065c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0066b0401" to="#end0066b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0066b1001" to="#end0066b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0067b1801" to="#end0067b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0060003" resp="#resp3" type="mod" cb:note_key="X22.0060a20.16" target="#nkr_note_mod_0060003">设【CB】，说【卍续】，说疑设</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0054001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054001">玄一集两卷经记前後欠脱可惜而间有蠹食唯有其证文者補订之</note> <note n="0054002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054002">具疑天</note> <note n="0054003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054003">耶经作乎</note> <note n="0054004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054004">至疑出</note> <note n="0055001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055001">脱字疑剩</note> <note n="0055002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055002">後字疑剩</note> <note n="0055003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055003">乐疑案</note> <note n="0055004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055004 #note_star_1 #note_star_2 #note_star_3">十疑第下同</note> <note n="0055005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055005">种上疑脱于字</note> <note n="0055006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055006">障疑深</note> <note n="0055007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055007">等字疑剩</note> <note n="0055008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0055008">慧下疑脱中字</note> <note n="0056001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056001">上疑二</note> <note n="0056002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056002">随解疑堕馀</note> <note n="0056003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056003">虽疑剩</note> <note n="0056004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056004">解脱疑馀一</note> <note n="0056005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056005">人字疑剩</note> <note n="0056006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056006">天上疑脱说字</note> <note n="0056007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056007">等上疑脱现字</note> <note n="0057001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057001">缘或作禄</note> <note n="0057002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057002">昔字疑剩</note> <note n="0057003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057003">萨疑提</note> <note n="0057004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057004">现疑观</note> <note n="0057005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057005">宜疑置</note> <note n="0057006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057006">曰疑月</note> <note n="0057007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057007">自等三字疑剩</note> <note n="0057008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057008"><persName>佛</persName>字疑剩</note> <note n="0057009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057009">而疑西</note> <note n="0057010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057010">藏疑灭</note> <note n="0057011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0057011">位疑住</note> <note n="0058001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058001">如疑知</note> <note n="0058002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058002">德字疑剩</note> <note n="0058003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058003">淸疑净</note> <note n="0058004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058004">头疑显</note> <note n="0058005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058005">各疑名</note> <note n="0058006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0058006">为字疑剩</note> <note n="0059001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059001">怒疑努</note> <note n="0059002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059002">绕疑自在二字</note> <note n="0059003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059003">垢疑墟</note> <note n="0059004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059004">经疑终</note> <note n="0059005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0059005">以字疑剩</note> <note n="0060001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060001">比疑此</note> <note n="0060002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060002">详疑译</note> <note n="0060003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060003">说疑设</note> <note n="0060004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060004">愿字疑剩</note> <note n="0060005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060005">望疑圣</note> <note n="0060006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060006">歎疑赞</note> <note n="0060007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060007">发妄疑废忘</note> <note n="0060008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060008">不疑下</note> <note n="0060009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060009">如字疑剩</note> <note n="0060010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060010">六疑散</note> <note n="0060011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0060011">利疑别</note> <note n="0061001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061001">是疑足</note> <note n="0061002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061002">乐疑示</note> <note n="0061003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061003">细疑纽</note> <note n="0061004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061004">人疑仁</note> <note n="0061005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061005">名下惜有落行</note> <note n="0061006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061006">恬疑垢</note> <note n="0061007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061007">三字疑剩</note> <note n="0061008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0061008">文疑反</note> <note n="0062001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062001">欲经作颂</note> <note n="0062002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062002">远疑述</note> <note n="0062003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062003">二下惜有落行</note> <note n="0062004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062004">化疑花</note> <note n="0062005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062005">国疑感</note> <note n="0062006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062006">衣疑夜</note> <note n="0062007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062007">惠疑专</note> <note n="0062008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062008">笔疑算</note> <note n="0062009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062009">漠疑汉</note> <note n="0062010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062010">意下疑脱业字</note> <note n="0062011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0062011">三疑言</note> <note n="0063001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063001">想经作相</note> <note n="0063002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063002">尽疑起</note> <note n="0063003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063003">趣疑起</note> <note n="0063004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063004">案疑业</note> <note n="0063005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063005">兼疑柔</note> <note n="0063006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063006">忌疑妄</note> <note n="0063007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063007">从疑徒</note> <note n="0063008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063008">提疑恼</note> <note n="0063009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063009">众经作宝</note> <note n="0063010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063010">愿一作类</note> <note n="0063011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063011">至疑主</note> <note n="0063012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063012">论等四字疑衍</note> <note n="0063013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063013">作疑欣</note> <note n="0063014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063014">十疑七</note> <note n="0063015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0063015">鸟疑象</note> <note n="0064001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064001">谓疑论</note> <note n="0064002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064002">趣疑起</note> <note n="0064003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064003">明慧二字疑剩</note> <note n="0064004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0064004">越字疑剩</note> <note n="0065001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065001">知疑去</note> <note n="0065002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065002">我疑乘</note> <note n="0065003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065003">明上疑脱一字</note> <note n="0065004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065004">是他疑是地</note> <note n="0065005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065005">乖疑永</note> <note n="0065006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065006">风疑名</note> <note n="0065007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065007">忍疑思</note> <note n="0065008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065008">风疑擧</note> <note n="0065009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065009">二字疑剩</note> <note n="0065010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065010">去疑云</note> <note n="0066001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066001">别上一有非字</note> <note n="0066002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066002">名字疑剩</note> <note n="0066003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066003">量疑畏</note> <note n="0066004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066004">题疑显</note> <note n="0066005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066005">一无乎字</note> <note n="0066006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066006">者一作称</note> <note n="0066007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066007 #note_star_4">独疑触次同</note> <note n="0066008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066008">一无相字</note> <note n="0067001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067001">犹疑触</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0056c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0056c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0056c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0056c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0056c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0056c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0058a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0058b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0058b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0058b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0059a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0059a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0059a1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059a1302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0059a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0059c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0061a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0061a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0061c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0061c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0062a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0062a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0062a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0062a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0062b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0062b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0063c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0063c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0065a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0065b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0065b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0065b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0065c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0065c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0065c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0066b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0066b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0066b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0066b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0067b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0067b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>